ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٧١ - شرح لغات

٦- اهل يك ملت چنان كه مى‌گوييم امت موسى ٧ امت عيسى ٧ امت محمّد ٦.

خلت ...- گذشت.

كسب ...- عملى كه براى جلب منفعت يا دفع ضرر انجام بگيرد.

تفسير:

(تِلْكَ أُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ ...)- يعنى ابراهيم و فرزندان او جماعتى بودند كه گذشتند.

(لَها ما كَسَبَتْ ...)- هر عملى كه انجام دادند- طاعت يا معصيت- نتيجه آن بآنان برميگردد.

(وَ لَكُمْ ...)- براى شما يهود و نصارى نيز.

(ما كَسَبْتُمْ ...)- نتيجه هر عملى- نيك يا بد- كه انجام بدهيد بازميگردد.

(وَ لا تُسْئَلُونَ عَمَّا كانُوا يَعْمَلُونَ ...)- شما مسئول اعمال آنها نخواهيد بود چنان كه آنان نيز مسئوليت اعمال شما را ندارند بلكه هر شخص تنها در برابر اعمال خود مسئول است همانطور كه خداوند فرمود:( وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى‌)[١] يعنى هيچكس بار مسئوليت ديگرى را بر دوش نگيرد.

اين آيه دلالت روشن، بر بطلان گفتار گروه مجبّره دارد كه ميگويند: «فرزندان را بگناه پدران مؤاخذه ميكنند و گناهان مسلمانان بر كفار تحميل ميشود»

. [سوره البقرة (٢): آيه ١٣٥]

(وَ قالُوا كُونُوا هُوداً أَوْ نَصارى‌ تَهْتَدُوا قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ (١٣٥))

[ترجمه‌]

يهود و نصارى بمسلمانان گفتند بآئين ما در آئيد تا راه حق را در يابيد اى پيغمبر بگو در جواب آنها كه ما از شريعت ابراهيم كه حق است پيروى ميكنيم و او از مشركين نبود. (١٣٥)

شرح لغات:

حنيف ...- مستقيم، متمايل از باطل بسوى حق و بهمين جهت شريعت ابراهيم «حنفيه» يعنى متمايل از يهوديت و نصرانيت ناميده شده است و در حديث است كه‌

[١] آيه ١٦٤ سوره انعام و آيه ٧ سوره زمر