ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٢٩ - پيمان صلح حديبيه

اينست كه چون در آن آيات بيان شد كه «هلال» براى اندازه‌گيرى وقت‌ها و حجّ است بدنبال آن، اين قسمت از حكم احرام را بيان ميكند كه اين عادت مردم پس از احرام و داخل نشدن از در خانه نميتواند ملاك نيكى و خوبى باشد.

بعضى گفته‌اند مناسبت اين آيات با مطالب قبلى اينست كه همانطورى كه اختلاف شكل «ماه» معيار و ميزان شناسايى وقت و زمان و سبب اندازه‌گيرى است همچنين هر چيزى بايد معيار و ملاك داشته باشد و روى آن تنظيم گردد و داخل شدن به خانه از سوراخ‌هاى پشت خانه روى ميزان منطقى و صحيح نيست و بايد هر چيزى به محور فرمان الهى استوار گردد چه، خضوع در برابر فرمان حق و ترك آنچه نخواسته بهتر است از دنباله‌روى كوركورانه از محيط و عمل به چيزهايى كه خدا نخواسته است.

[سوره البقرة (٢): آيه ١٩٠]

(وَ قاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقاتِلُونَكُمْ وَ لا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ (١٩٠))

[ترجمه‌]

در راه خدا با كسانى كه به جنگ شما ميآيند پيكار كنيد ولى ستمكار نباشيد كه خدا ستمكاران را دوست ندارد).

شرح لغات:

قاتلوا- نبرد كنيد از «قتال» بمعناى جنگ با كسى كه آماده جنگ شده است لا تعتدوا- تجاوز نكنيد- از «اعتداء» از حد و اندازه گذران.

شأن نزول‌

ابن عباس ميگويد اين آيه در مورد صلح حديبيه نازل شد و خلاصه جريان اين بود كه رسول اكرم بقصد انجام عمره با يارانش كه يكهزار و چهار صد نفر بودند از مدينه بطرف مكه حركت نمود و هنگامى كه در «حديبيه» فرود آمدند مشركين از رفتن آنها بمكه جلوگيرى كردند رسول اكرم در همانجا قربانيها را ذبح كرد و پيمان صلحى باين نحو ميان آن حضرت و مشركين برقرار گشت.

پيمان صلح حديبيه‌

قسمتى از مواد صلح حديبيه از اينقرار است «در آن سال پيامبر اكرم بمكه‌