ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٦١ - تفسير

١- خداوند زود پاداش نيكوكاران را ميدهد و زمان پاداش آنها نزديك است و از نظر مضمون مانند آيه‌(وَ ما أَمْرُ السَّاعَةِ إِلَّا كَلَمْحِ الْبَصَرِ، أَوْ هُوَ أَقْرَبُ‌)»[١] (و نيست كار قيامت در سرعت مگر باندازه يك چشم بهم زدن يا كمتر از آن).

علت اينكه از پاداش اعمال به حساب تعبير كرده اينست كه درست، پاداش برابر با عمل و بمقدار آن است.

٢- خداوند حساب همه مردم را در قيامت در مدتى كوتاه بررسى مينمايد بدون اينكه حساب يكى از مردم مزاحم حساب ديگرى گردد زيرا خداوند «لا يشغله شأن عن شان» است و رسيدگى بيك كار مانع از رسيدگى بكار ديگر در آن نخواهد بود.

در روايت آمده است كه خداوند حساب تمام مخلوقات را در مدت يك چشم بهم زدن انجام ميدهد.

اين مطلب شاهد ديگرى است بر اينكه خداوند جسم نيست و اينكه در سخن گفتن (مثلًا) نيازمند بوسيله و ابزار نميباشد و ميدانيم اگر جسم بوده و يا ابزار مادى كار ميكرد و سخن ميگفت امكان نداشت كه در يك وقت با دو نفر كه در دو نقطه و مكان مختلف‌اند دو مخاطبه و تكلم مختلف داشته باشد طبعاً خطاب يكى، از خطاب به ديگرى مانع ميشد و لازم مى‌آمد كه مدت حساب مردم باندازه زمان اعمال آنها طولانى باشد.

از حضرت امير المؤمنين ٧ نقل شده است كه فرمود: خداوند همانطور كه همه مردم را در زمان واحد روزى ميدهد در يك زمان هم بحسابشان رسيدگى ميكند.

٣- خداوند دعاى اين گروه را فورى اجابت كرد و خواسته آنها را زود بر ميآورد بدون معطلى و صرف وقت براى بدست آوردن مقدار استحقاق آنها نه آن چنان كه مردم در برآوردن خواسته‌هاى ديگران مدتى صرف بررسى وضع آنها مى‌نمايند.

قريب بهمين مضمون از ابن عباس نقل شده است كه در معناى آيه ميگويد:

منظور اينست كه خداوند آنچه عنايت ميكند روى تفضّل است نه حساب و در

[١] آيه ٧٧ از سوره نحل