ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٩٠ - علت تحويل قبله مسلمانان چه بود؟

حال كه چنين است بايد بدين اعراب درآيى چون اين عمل تصديق ضمنى بصحّت دين اعراب است».

سدى ميگويد: آنان منافقين بودند كه از روى استهزاء بمسلمانان ايراد مى‌گرفتند و انتقاد ميكردند.

علت اين ايراد چه بود

ابن عباس ميگويد: اين ايراد كه از جانب يهود بود باين علت بود كه نسخ را انكار ميكردند. وى در قول ديگر خود گفته است: يهود به پيغمبر اكرم صلى اللَّه عليه و اله مى‌گفتند چرا از قبله‌اى كه تا كنون رو بسوى آن نماز ميخواندى- يعنى بيت المقدّس كه قبله يهود بود- رو برگرداندى. حال مجدداً بسوى قبله ما برگرد تا ما دين تو را قبول كنيم و مقصودشان اين بود كه پيغمبر اسلام صلى اللَّه عليه و اله را امتحان كنند!! بعضى گفته‌اند اين گفتار كه از جانب مشركين عرب بود، براى اين بود كه مى‌خواستند باين وسيله اثبات كنند كه از اول حق با ما بوده است كه «كعبه» را قبله مى‌دانستيم.

علت تحويل قبله مسلمانان چه بود؟

در اينكه اساساً بچه علت قبله مسلمانان از بيت المقدس «به كعبه» انتقال يافت دو قول است:

١- تغيير قبله بواسطه تغيير مصلحتى بود كه فقط خداوند آن را ميداند.

٢- علت آن از گفتار خداوند(: لِنَعْلَمَ مَنْ يَتَّبِعُ الرَّسُولَ مِمَّنْ يَنْقَلِبُ عَلى‌ عَقِبَيْهِ‌)[١] يعنى قبله را از اينجهت تغيير داديم تا پيروان پيغمبر را از كسانى كه بمخالفت او برميخيزند، معلوم كنيم. چون مسلمانان تا هنگامى كه در مكّه اقامت داشتند مأمور بودند بسوى بيت المقدس نماز بخوانند تا نسبت بمشركين مكّه كه بسوى كعبه متوجه بودند امتياز داشته باشند و وقتى كه نبى اكرم صلى اللَّه عليه و اله بمدينه هجرت فرمود چون يهود كه در آن شهر اقامت‌

[١] آيه ١٤٣ سوره بقره