ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٦٢ - ذكر خدا چيست؟

روز قيامت نامه‌هاى اعمال مردم بدست راست آنها داده شده و بآنها گفته ميشود: اين گناهان شما است كه مورد عفو، قرار گرفت و اين اعمال نيك شما است كه دو برابر پاداش ميگيريد

. [سوره البقرة (٢): آيه ٢٠٣]

(وَ اذْكُرُوا اللَّهَ فِي أَيَّامٍ مَعْدُوداتٍ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ وَ مَنْ تَأَخَّرَ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ لِمَنِ اتَّقى‌ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ (٢٠٣))

[ترجمه‌]

خدا را در روزهايى چند ياد كنيد (ايام تشريق) و هر كه دو روز شتاب و يا تأخير كند (در حركت از منى) گناهى بر او نيست براى آن كس كه پرهيزكار باشد، از خدا بترسيد و بدانيد كه در پيشگاه او محشور ميشويد.

شرح لغات:

معدودات- در لغت، بيشتر براى عدد كم، بكار ميرود اگر چه هر عددى زياد و يا كم معدود (شمرده شده) است ولى كلمه «معدود» بر عدد كم بيشتر دلالت دارد.

تحشرون- محشور ميشويد و «محشر» محلى است كه در آن جمع ميشوند.

تفسير:

اين آيات متضمن امر الهى است كه در ايام تشريق كه سه روز بعد از عيد قربان است بياد خدا باشيد و بقول (ابن عباس و حسن» مراد از «ايام معدودات) سه روز بعد از عيد (ايام تشريق) و مراد از «ايام معلومات» دهه اوّل ذيحجه است و همين معنى از ائمه ما : نقل شده است.

ولى از مفسرين «فرّاء» ميگويد مراد از «معلومات» ايام تشريق و مراد از «معدودات» دهه اول ذيحجه است.

ذكر خدا چيست؟

ذكرى كه در آيه امر بآن شده است همين است كه پس از هر نماز در اين سه روز اين تكبيرات خوانده شود «اللَّه اكبر اللَّه اكبر لا اله الا اللَّه و اللَّه اكبر اللَّه اكبر و للَّه الحمد اللَّه اكبر على ما هدانا و الحمد للَّه على ما أولانا و اللَّه اكبر على ما رزقنا من بهيمة الانعام.