ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٩٦ - امت وسط ائمه(ع) ميباشند
اينكه به اين وسيله بدانيم و از طرفى اين نكته نيز معلوم است كه خداوند همه امور را قبل از تحقّق آن ميداند لذا در تفسير اين جمله چهار قول گفتهاند:
١- مراد اين است كه «حزب ما» يعنى پيغمبر صلى اللَّه عليه و اله و مؤمنين بدانند همانطور كه سلطان ميگويد تا فلان شهر را فتح كرديم يا فلان كار را انجام داديم با اينكه اتباع سلطان آن شهر را فتح كرده و آن كار را انجام دادهاند.
٢- منظور اين است كه معلوم ما در خارج تحقق پيدا كند يعنى ما با اينكه قبلا ميدانستيم ولى قبله را تغيير داديم تا معلوم ما در خارج، موجود و محقّق گردد.
٣- مقصود اين است كه ما به اين وسيله عمل كسى را كه چيزى را نميداند و مىخواهد امتحان كند انجام بدهيم و عدل الهى نيز همين دو معنا را ايجاب مىكند زيرا اگر خداوند با اشخاص پيش از آنكه اعمالى انجام دهند طبق علم خود رفتار كند بآنها ظلم كرده است.
٤- قول سيّد مرتضى علم الهدى ره است و آن اينست كه «لنعلم» صيغه متكلم مع الغير است يعنى تا به اين وسيله من و ديگران بدانيم و روشن است كه علم باين كيفيت بعداً تحقق پيدا مىكند و آنچه قبلا محقّق بوده است علم خداوند بتنهايى است.
مؤلف: اين قول با ظاهر آيه تطبيق مىكند.
و منظور از(مَنْ يَتَّبِعُ الرَّسُولَ) كسانى است كه به پيغمبر صلى اللَّه عليه و اله ايمان دارند و در رفتار و گفتار از او پيروى مىكنند.
(وَ مَنْ يَنْقَلِبْ عَلى عَقِبَيْهِ ...)- از كسانى كه بعقب برميگردند و مخالفت مىكنند.
در تفسير اين جمله دو قول است:
١- مراد از آن كسانى است كه چون بحكمت و مصلحت انتقال قبله از بيت المقدّس به «كعبه» پى نبرده بودند از دين اسلام برگشتند و مرتد شدند.
٢- منظور از آن افراد است كه در آن وقت در حال كفر زندگى ميكردند و توصيف حالت كفر آنان بعقب برگشتن از اين نظر است كه استقامت و ايمان، اقبال و پيشرفت است و خلاف آن «ادبار» و بعقب برگشتن است و لذا خداوند در غير اين مورد