ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٥٤ - تفسير

[ترجمه‌]

آن گاه پيروان آن پيشوايان باطل از روى پشيمانى و حسرت مى‌گويند كاش ما بدنيا بازميگشتيم و از اينها بيزارى مى‌جستم چنان كه اينها از ما بيزارى جستند، اينگونه خداوند كردار آنها را مايه حسرت و پشيمانى آنها قرار ميدهد و آنها هيچگاه از عذاب آتش خارج نخواهند شد

شرح لغات‌

تبرّء: بيزارى جستن.

اتّباع: پيروى كردن.

تقطّع: بريده شدن.

كرّة: بازگشت.

حسرات: جمع حسرت يعنى ندامت شديد

تفسير:

پس از اينكه خداوند وضع كسانى را كه براى او مثل و شريك قرار دادند تذكر داد بشرح حال آنها در روز قيامت پرداخت و فرمود:

(إِذْ تَبَرَّأَ الَّذِينَ اتُّبِعُوا ...)- هنگامى كه پيشوايان بيزارى بجويند.

قتاده و ربيع و عطا ميگويند: «منظور، پيشوايان و رؤساء مشرك از نوع انسان است» «سدى» ميگويد «مراد از آنها شياطين است كه مردم از وسوسه آنها متابعت كردند» بعضى گفته‌اند «از آن شياطين جنّ و انس است» ولى قول اوّل ظاهرتر است.

(مِنَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا ...)- از پيروان پست خود.

(وَ رَأَوُا الْعَذابَ ...)- يعنى پيشوايان و پيروان آنها عذاب را هنگامى كه داخل آتش ميشوند به بينند.

(وَ تَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْأَسْبابُ ...)- در معناى آن چند وجه است: