ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١ - داستان

جلد دوم‌

[ادامه سوره بقره‌]

[سوره البقرة (٢): آيه ١١٤]

(وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَّهِ أَنْ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ وَ سَعى‌ فِي خَرابِها أُولئِكَ ما كانَ لَهُمْ أَنْ يَدْخُلُوها إِلاَّ خائِفِينَ لَهُمْ فِي الدُّنْيا خِزْيٌ وَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذابٌ عَظِيمٌ (١١٤))

[ترجمه‌]

و چه كسى ستمكارتر است از كسى كه باز ميدارد مساجد خدا را كه در آن نام خدا يادآورى شود و در خراب كردن آنها كوشش ميكند چنين گروهى وارد آن مساجد نميشوند مگر با بيم و هراس، براى آنها در دنيا خوارى و براى آنها در آخرت عذاب بزرگى است (١١٤)

شرح لغات‌

منع: بازداشت.

داستان‌

مفسرين در منظور از اين آيه عقائد مختلفى دارند.

ابن عباس و مجاهد ميگويند منظور از اين اهل روم است با بيت المقدس پيكار نمودند و در خرابى آن كوشش كردند تا زمان عمر فرا رسيد در اين هنگام خداوند مسلمين را غالب و پيروز گردانيد و اهل روم وارد بيت المقدس نميشدند مگر با بيم و هراس حسن و قتاده ميگويند منظور: بخت النّصر است كه با كمك نصارى بيت المقدس را خراب كرد.

از امام صادق ٧ روايت شده منظور قريش است هنگامى كه جلوگيرى نمودند از ورود پيامبر به مكّه و مسجد الحرام، و همين معنا را بلخى و رمانى و جبائى اختيار نمودند.

ليكن طبرى اين معنا را تضعيف نموده و گفته است: مشركين عرب در خراب كردن مسجد الحرام كوشش ننمودند.

و گفتار طبرى نادرست است زيرا كه آباد كردن مساجد بنماز خواندن در آنها و خراب كردن آنها بجلوگيرى از نماز در آنها تحقّق پيدا ميكند و از طرفى روايت وارد است كه پس از هجرت پيامبر بمدينه منوّره مشركين مساجدى را كه ياران پيامبر در مكّه در آن نماز ميگزاردند خراب كردند.