ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢١٤ - جهت نزول

بعضى‌ها معتقدند كه عدد روزه ماه رمضان ٣٠ روزه است و اگر ماه ٢٩ روز هم باشد بايد ٣٠ روز را تمام كرد. آنان براى اثبات قول خويش بآيه فوق استناد كرده‌اند از اين پندار دو جواب داده شده است.

١- مراد از آيه اين است كه آنچه بر شما واجب شده بايد تمام كنيد و اين معنى منافات ندارد كه گاهى آنچه واجب شده ٣٠ روز ٢٩ روز.

٢- مقصود اين است كه چند روزى كه از ماه رمضان را در حال مرض يا سفر افطار كرده‌ايد در حال صحت و در وطن جبران كنيد و شاهد اين معنا اين است كه اين جمله را بعد از بيان حكم مريض و مسافر ذكر نموده است.

[سوره البقرة (٢): آيه ١٨٦]

(وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَ لْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ (١٨٦))

[ترجمه‌]

چنانچه بندگانم مرا از تو پرسند من نزديك هستم و اگر كسى مرا بخواند دعاى او را اجابت مينمايم بايد مرا اجابت كنند و ايمان بمن آورند شايد براه راست و هدايت برسند.

شرح لغات:

اجاب و استجاب: بيك معنا است و اصل آنها از «وجوب» است كه بمعنى قطع مى‌باشد و از آنجا كه سائل وقتى سؤال مى‌كند جواب دهنده بواسطه پاسخ، بسخن او پايان مى‌دهد و در حقيقت جواب، قطع كلام او است لذا با آن جواب گفته مى‌شود.

مبرّد مى‌گويد. اجاب و استجاب با هم فرق دارند «استجاب بمعناى انقياد است ولى اجاب به آن معنا نيست».

يرشدون: براه راست برسند از «رشد» بمعناى راستى و درستى آن ضدّ غى است كه بمعناى انحراف و گمراهى مى‌باشد.

جهت نزول‌

در مورد نزول آيه فوق دو مطلب نقل شده است:

١- كسى از پيغمبر اكرم سؤال كرد: آيا خدا نزديك است كه او را آهسته‌