ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٥ - تفسير

آيه ديگر گروه ديگر را بيان كند، علاوه مشركين عرب نيز در آيه گذشته وارد بودند زيرا كه بخداوند دروغ بسته و گفتند او داراى دخترها است.

(لَوْ لا يُكَلِّمُنَا اللَّهُ ...)- چرا خدا با ما سخن نميگويد.

بنحوى كه ما او را به بينيم و ما را خبر دهد به پيامبرى تو.

و برخى گفته‌اند معناى آن اين است: همانطورى كه با موسى و پيامبران ديگر سخن گفت چرا بهمان كيفيت با ما سخن نميگويد.

(أَوْ تَأْتِينا آيَةٌ ...)- يا اينكه آيه‌اى نمى‌آيد براى ما.

منظور آيه‌اى است كه با خواسته آنان موافق باشد مانند آياتى كه با خواسته پيامبران موافق است و منظور اين نيست كه آيه‌اى بطور كلّى نيامده زيرا آيات و معجزات زيادى براى آنان آمده است.

(كَذلِكَ قالَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِثْلَ قَوْلِهِمْ ...)- اين چنين گفتند پيشينيان مانند گفتار ايشان.

مجاهد ميگويد: منظور يهود است زيرا كه امور ممتنع را از موسى درخواست كردند و همانطورى كه گذشت وى منظور از(الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ) را نصارى ميداند.

قتاده و سدى ميگويند: منظور يهود و نصارى است بطور كلّى.

ابو مسلم ميگويد: مراد سائر كفّارى است كه پيش از اسلام بودند.

(تَشابَهَتْ قُلُوبُهُمْ ...)- دلهاى آنان همانند يكديگر است.

دلهاى آنان برخى با بعض ديگر همانند است در كفر و قساوت و اعتراض بر پيامبران بدون دليل و عناد و ستيزه مانند گفتار يهود بموسى:(أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً)[١] و گفتار نصارى بمسيح:(أَنْزِلْ عَلَيْنا مائِدَةً مِنَ السَّماءِ)[٢] و گفتار عرب به پيامبر ما:

[١] سوره ٤ آيه ١٥٣ بنمايان بما خدا را آشكار.

[٢] سوره ٥ آيه ١١٤ براى ما سفره‌اى از آسمان نازل كن.