ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٠٤ - تفسير
تفسير:
پس از آنكه در آيه گذشته اشارهاى به موضوع ارتباط اجتماعى (در مورد يتيمان) شد در اينجا قسمتى از احكام ارتباطات اجتماعى را بيان ميكند:
(وَ لا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكاتِ حَتَّى يُؤْمِنَّ ...)- با زنانى كه كافرند تا وقتى ايمان نياورده و خدا و رسولش را تصديق نكردهاند ازدواج نكنيد.
بعقيده ما اين آيه بر حرمت ازدواج با زنان كافر مطلقا (اهل كتاب و غير آن) دلالت دارد ولى مفسرين در اين جهت اختلاف كردهاند و آن از اينقرار:
١- جمعى ميگويند چون كلمه «مشرك» به اهل كتاب صادق نيست و در آيات كريمه مشرك و اهل كتاب جداى از هم و بصورت عطف به يكديگر بيان شده مانند:
(لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ وَ الْمُشْرِكِينَ)[١] (كسانى كه كافرند از اهل كتاب و مشركين جدا نبودند) و(ما يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ وَ لَا الْمُشْرِكِينَ)[٢] (كافران از اهل كتاب و مشركان دوست ندارند كه ...).
بنا بر اين كلمه حرمت ازدواج شامل اهل كتاب نميشود.
٢- بعقيده جمعى ديگر كلمه مشرك شامل اهل كتاب نيز ميشود زيرا آنها با انكار نبوت پيامبر اسلام و انكار معجزات آن حضرت و اسناد آنها بغير خدا عمداً شرك بخدا آوردند بنا بر اين، حكم حرمت ازدواج شامل آنها هم ميگردد.
اين دسته در اينكه زنان كتابى چگونه از اين حكم كلى (حرمت ازدواج) خارج شده و ازدواج با آن جائز شده است دو عقيده اظهار كردهاند:
بعضى ميگويند خروج زنان كتابى از اين حكم باستناد آيه:(وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ)[٣] (زنان پارسا از آنها كه پيش از شما كتاب داشتهاند ...) كه در مقام بيان حكم حلال بودن ازدواج اين زنان است بعقيده اينان اين آيه
[١] آيه ١ از سوره بينه
[٢] آيه ٩٩ از سوره بقره
[٣] آيه ٧ از سوره مائده