ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٦٨ - شأن نزول
آن امتناع ورزد، بزرگترين گناه كبيره را مرتكب شده است و لذا ابن مسعود ميگويد:
يكى از گناهانى كه بخشيده نميشود اينست كه بكسى بگويند از خدا بترس او پاسخ دهد: «تو خودت را نگاهدار و خودت بترس».
فردى كه چنين پاسخ دهد گناهش بخشيده نميشود
. [سوره البقرة (٢): آيه ٢٠٧]
(وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ وَ اللَّهُ رَؤُفٌ بِالْعِبادِ (٢٠٧))
[ترجمه]
بعضى از مردماند كه در راه خدا و براى خوشنودى او جان خود را ميفروشند و خدا به بندگانش مهربان و رؤوف است
شرح لغات:
يشرى- از كلماتى است كه در دو معناى متقابل استعمال شده و بمعناى فروختن و خريدن آمده است ولى در آيه منظور معناى اول است.
مرضات- اصل آن از «رضا» و بمعناى خشنودى و ضدّ غضب است.
رؤوف- مهربان كه قبلًا معناى آن را گفتيم.
شأن نزول
درباره شأن نزول اين آيه چند قول است.
١- «سدى» از ابن عباس نقل كرده كه اين آيه درباره على بن ابى طالب ٧ نازل شد هنگامى كه مشركان تصميم بر قتل رسول اكرم ٦ داشتند و آن حضرت از مكه خارج شد و بغار «ثور» پناه برد.
در آن شب على! در رختخواب رسول اكرم خوابيد و در بين مكه و مدينه اين آيه فرود آمد و نقل شده كه وقتى على ٧ در رختخواب پيغمبر خوابيد جبرئيل در بالاى على ٧ و ميكائيل در پائين پايش ايستاده بودند و جبرئيل فرياد ميزد «آفرين، آفرين بر مثل تو باد كه خداوند بتو بر ملائكه مباهات كرد.
٢- عكرمه ميگويد اين آيه درباره ابو ذر غفارى، جندب بن سكن و صهيب بن سنان (سه نفر از مسلمانان فداكار) نازل شد و هر كدام داستانى دارند طائفه ابو ذر