ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٣٧ - تفسير
يهود و نصارى كتمان كند، مانند آنها مرتكب گناه بسيار بزرگى گرديده و مثل آنها مورد تهديد و عذاب الهى است.
از پيغمبر اكرم ٦ نقل شده است كه فرمود:
«من سئل عن علم يعلمه فكتمه الجم يوم القيامة بلجام من نار
يعنى هر گاه از كسى درباره علومى كه ميداند چيزى بپرسند و او كتمان كند و جواب نگويد روز قيامت بدهان او لجام آتشين زده خواهد شد».
آيه نيز دلالت بر وجوب دعوت مردم بتوحيد و عدل دارد زيرا بر اين دو موضوع علاوه بر اينكه برهان عقلى قائم است قرآن مجيد نيز دلالت كامل دارد و آنچه در قرآن است طبق همين آيه اظهار و تبليغ آن لازم و كتمان آن حرام است.
[سوره البقرة (٢): آيه ١٦٠]
(إِلاَّ الَّذِينَ تابُوا وَ أَصْلَحُوا وَ بَيَّنُوا فَأُولئِكَ أَتُوبُ عَلَيْهِمْ وَ أَنَا التَّوَّابُ الرَّحِيمُ (١٦٠))
[ترجمه]
مگر كسانى كه توبه كردند و باصلاح اعمال خود پرداختند و براى مردم آنچه را كه كتمان ميكردند بيان كردند پس توبه اينگروه را ميپذيرم كه منم توبه پذير و رحيم
شرح لغات:
توبه: پشيمانى از گناه نسبت بگذشته و تصميم بعدم ارتكاب آن در آينده.
اصلحوا: خالص قرار دادند.
بيّنوا: بيان كردند.
تفسير
خداوند در اين آيه افرادى را كه توبه كرده باصلاح خود پرداختند و حقيقت را بيان كردند، از كسانى كه مستحق لعن هستند استثنا كرده و فرمود:
(إِلَّا الَّذِينَ تابُوا ...)- مگر كسانى كه از آنچه انجام داده بودند پشيمان شدند.
(وَ أَصْلَحُوا ...)- و نيّت خود را نسبت بآينده اصلاح كردند.
(وَ بَيَّنُوا ...)- در معناى اين جمله مفسّرين اختلاف كردهاند: