ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٧٠ - شرح لغات

او خاضع و در مقابل امر و نهى وى قلباً و قولًا تسليم ميباشيم». برخى گفته‌اند: مراد اين است كه ما جزء مسلمانان هستيم بدليل گفتار خداوند(إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ).

[سوره البقرة (٢): آيه ١٣٤]

(تِلْكَ أُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ لَها ما كَسَبَتْ وَ لَكُمْ ما كَسَبْتُمْ وَ لا تُسْئَلُونَ عَمَّا كانُوا يَعْمَلُونَ (١٣٤))

[ترجمه‌]

اينان امّتى بودند كه در گذشتند نتيجه اعمال آنها- نيك يا بد- بآنها برميگردد و نتيجه اعمال شما نيز بخودتان عايد ميشود و شما هيچگاه مسئول اعمال آنان نميباشيد (١٣٤)

شرح لغات‌

امّت بچند معنى گفته ميشود:

١- جماعت كه در اين آيه منظور همين معنا است.

٢- پيشوا باين معنا است در گفتار خداوند:(إِنَّ إِبْراهِيمَ كانَ أُمَّةً قانِتاً)[١] يعنى ابراهيم پيشوايى بود مطيع خداوند.

٣- قامت‌[٢].

٤- استقامت در امور دين‌[٣].

٥- مقدارى از زمان چنان كه در اين گفتار خداوند. و اذكر بعد امة[٤] يعنى بعد از مدتى متذكر گرديد همين معنا مراد است.

[١] آيه ١٢٠ سوره نحل.

[٢] مؤلف براى اثبات اين معنا استشهاد باين شعر اعشى كرده است:« و ان معاوية الأكرمين حسان الوجوه طوال الامم.

يعنى مسلماً طايفه گرامى معاويه داراى صورت نيكو و قامت بلند هستند.

[٣] مؤلف براى اثبات معنا باين شعر نابغة استشهاد كرده است(: حلفت فلم اترك لنفسى ريبة و هل يأثمن ذو امة و هو طائع يعنى من قسم خورده‌ام و براى خود ترديدى باقى نگذاشته‌ام و آيا صاحب استقامت گناه ميكند و از قسم خود برميگردد و حال اينكه صاحب استقامت مطيع قسم خود ميباشد.

[٤] آيه ١٢ سوره يوسف.