ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٦٨ - تفسير
(يا بَنِيَّ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفى لَكُمُ الدِّينَ ...)- يعنى ابراهيم و يعقوب هر دو بفرزندان خود گفتند اى فرزندان من! خداوند دين اسلام را براى شما برگزيده است.
(فَلا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ ...)- يعنى: «اسلام را ترك نكنيد كه در اين صورت مرگ با شما در حال ترك اسلام، مصادف ميگردد». يا مراد اين است: مبادا در حال كفر در معرض مرگ قرار بگيرد بلكه هميشه سعى كنيد كه در حال مرگ مسلمان باشيد.
زجاج ميگويد مراد اين است كه از اسلام هيچگاه دست برنداريد تا در هنگام مردن، مرگ شما را در حال اسلام دريابد.
وصيت هنگام مردن
اين آيه مردم را ترغيب بوصيّت در هنگام مرگ ميكند و ضمناً باين نكته نيز دلالت دارد كه شايسته است اشخاص كسان خود را در ضمن وصيّت بمراعات و احكام دين و اطاعت خداوند سفارش كنند.
[سوره البقرة (٢): آيه ١٣٣]
(أَمْ كُنْتُمْ شُهَداءَ إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ إِذْ قالَ لِبَنِيهِ ما تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدِي قالُوا نَعْبُدُ إِلهَكَ وَ إِلهَ آبائِكَ إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ إِلهاً واحِداً وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ (١٣٣))
[ترجمه]
آيا شما حاضر بوديد هنگامى كه يعقوب را مرگ در رسيد و بفرزندان خود گفت كه شما بعد از من چه چيز را ميپرستيد؟ گفتند خداى تو و خداى پدران تو ابراهيم و اسماعيل و اسحاق را كه خداى يگانه است ميپرستيم و ما در برابر او تسليم ميباشيم. (١٣٣)
شرح لغات
شهداء ...- جمع شهيد يعنى حاضر، گواه.
تفسير:
خداوند اهل كتاب را مخاطب قرار داده ميفرمايد:
(أَمْ كُنْتُمْ شُهَداءَ ...)- آيا شما حضور داشتيد بمعناى اينكه حاضر نبوديد.