ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤ - تفسير

(أَنْ يَعْمُرُوا مَساجِدَ اللَّهِ شاهِدِينَ عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ بِالْكُفْرِ)[١] كه منظور مسجد الحرام است و آيه:(فَلا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرامَ بَعْدَ عامِهِمْ)[٢] ميباشد- و حاجتى بآيه محلّ بحث ما نيست-.

زجاج ميگويد: خداوند در اين آيه اعلام فرموده كه مسلمين بر تمام مخالفين پيروز خواهند شد بنحوى كه جز با بيم و هراس نميتوانند وارد مساجد آنها شوند مانند آيه شريفه:(لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ)[٣] پس گويا چنين گفته شده آن گروه نميتوانند وارد مساجد مسلمين شوند جز با بيم و هراس زيرا كه خداوند دين را عزيز و مسلمين را پيروز گردانيده.

(لَهُمْ فِي الدُّنْيا خِزْيٌ ...)- براى آنها در دنيا خوارى و رسوايى است.

در آن چهار وجه است:

١- قتاده ميگويد: منظور از خوارى در دنيا- پرداختن ماليات با خوارى و كوچكى است.

٢- زجاج ميگويد: در مورد كافر حربى منظور كشتن و اسير كردن اطفال و زنها و در مورد كافر ذمّى پرداختن ماليات است.

٣- سدى ميگويد: منظور اين است: كه هنگام قيام مهدى و فتح قسطنطنيّه آنها بدست او كشته ميشوند.

٤- ابو على ميگويد: منظور دور كردن آنان است از مساجد مسلمين.

(وَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذابٌ عَظِيمٌ ...)- و براى آنان در روز قيامت كيفر بزرگى است.

[١] سوره ٩ آيه ١٧ مشركين در حالى كه نسبت بخودشان شهادت بكفر ميدهند حق آباد كردن مساجد خدا را ندارند.

[٢] سوره ٩ آيه ٢٨ پس نزديك شوند بر مسجد الحرام بعد از اين سال.

[٣] سوره ٩ آيه ٣٣ تا او را بر همه اديان پيروز گرداند و اگر چه مشركين ناراحت شوند.