ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٦٩ - تفسير

كرده است خود را در معرض قتل درآورده است و براى چنين شخصى ارتكاب محرّمات الهى حلال نميشود. چنان كه براى او جائز نيست كه ديگرى را براى حفظ جان خود بكشد[١].

و اينكه ميگويد: «چون اين ترخيص براى رفع خطر گرسنگى است لذا براى هر فردى كه در اين خطر قرار بگيرد آن ثابت است» اين مطلب نيز مسلّم نيست زيرا ميتوان گفت ترخيص مخصوص كسانى است كه خود را در معرض كشته شدن قرار ندهند و كسى كه اقدام براهزنى كرده است خود را در معرض كشته شدن در آورده است.

(فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ ...)- يعنى گناهى بر او نيست، عبارت «لا اثم» عليه را از اينجهت ذكر كرد كه معلوم كند كه اينها ذاتاً مباح نيستند و تنها در موقع ضرورت مباح گرديده‌اند.

(إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ...)- مغفرت پروردگار را در اين مورد بعلّت يكى از اين دو جهت ذكر كرد:

١- اين نكته را بيان كرده باشد كه خداوندى كه معصيت را مى‌بخشد، بچيزى كه خود ارتكاب آن را ترخيص كرده است حتماً مؤاخذه نخواهد كرد.

٢- با اين تعبير نسبت بكسانى كه اشيايى را كه خداوند حرام نكرده بود از قبيل «سائبه» و غير آن‌[٢] بر خود حرام كرده بودند، بشرط توبه و انابه، وعده مغفرت داده است.

[١] كشتن شخصى براى حفظ جان خود براى هيچكس در هيچ حال جائز نيست.

[٢] تفصيل آن در آيه ١٠٣ سوره مائده ذكر گرديده است.