ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٤٦ - تفسير

كه آنها را وسيله ضرر و خسارت ديگرى قرار ميدهد منفعت خود را قصد ميكند[١] منفعت كشتى‌ها، مسافرت و حمل و نقل كالاها در كسب و تجارت است.

(وَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّماءِ ...)- جميع مفسرين مى‌گويند مراد اين است:

«آنچه از جانب آسمان نازل مى‌كند» ولى بعضى گفته‌اند منظور از «سماء» در اينجا «ابر» است.

(فَأَحْيا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها ...)- يعنى زمين را پس از خزان و خرابى آن، آباد مى‌كند، چون زمين هنگامى كه باران بآن ميرسد گل و گياه و ميوه و محصول ميروياند و وقتى كه باران بآن نميرسد پژمرده ميشود و چيزى نميروياند از اين نظر تشبيه آن بزنده و مرده مناسب است.

ولى بعضى گفته‌اند مراد از زنده كردن زمين، زنده كردن اهل زمين است بوسيله قوت و غذايى كه براى آنها فراهم ميگردد.

(وَ بَثَّ فِيها مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ ...)- انواع جنبندگانى كه در روى زمين در مناطق مختلف آنها پراكنده ساخته است.

(وَ تَصْرِيفِ الرِّياحِ ...)- در گرداندن بادها به اينكه بعضى از آنها شمالى و بعضى جنوبى برخى از شرق بغرب و بعضى بعكس آن ميوزند.

قتاده ميگويد: مراد اين است كه بعضى از باد رحمت و برخى وسيله عذاب است.

روايت شده است كه در زمان ابن عبّاس باد تندى وزيد بعضى از مردم آن را دشنام دادند.

ابن عباس در اين حال گفت: باد را هرگز دشنام ندهيد و لكن بگوئيد: خداوندا آن را وسيله رحمت قرار بده و وسيله عذاب مگردان.

(وَ السَّحابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ ...)- ابرهايى كه ميان آسمان و

[١] اين وجه صحيح بنظر نميرسد همان وجه اول صحيح است بعلاوه منظور اصلّى از خلقت كشتى‌ها منفعت مردم است.