ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٠٦ - تفسير

مسخ گرديدند و آنها در قريه‌اى كه در كنار دريا واقع بود و «ايله» ناميده ميشد اقامت داشتند.

٢- زجاج ميگويد: منظور مسخ شدن آنها است.

٣- ابن عباس ميگويد: مراد از آن عقوبت است.

٤- منظور از آن، قريه‌اى است كه اهل آن، تعدّى و گناه كردند و در احتمال اوّل نام آن مذكور گرديد.

نكالًا ...- عقوبت.

و بمعناى رسوايى و شهرت و يا يادآورى و عبرت نيز گفته شده.

(لِما بَيْنَ يَدَيْها وَ ما خَلْفَها) ...- براى كسانى كه در آن عصر بودند و كسانى كه بعد از آن بوجود خواهند آمد.

در تفسير اين جمله چند قول است:

اوّل: ضحّاك از ابن عباس روايت كرده است: منظور از(لِما بَيْنَ يَدَيْها) امّتهايى است كه با آن جماعت هم عصر و هم زمان بودند و مراد از(ما خَلْفَها) جمعيتى است كه بعد از آن عصر بوجود ميآيند و اين قول با آنچه از امام باقر و امام صادق ٨ روايت شده كاملًا نزديك است زيرا كه آنان فرموده‌اند: غرض از(لِما بَيْنَ يَدَيْها) امّتهايى است كه آن جماعت را در حال نزول عقوبت ميديدند، و منظور از(ما خَلْفَها) ما يعنى امّت پيغمبر آخر زمان ميباشد و در اين صورت كلمه «ما» بمعناى «من» كه در صاحبان عقل و شعور بكار ميرود ميباشد و تفسير آيه بنا بر اين وجه چنين است:

ما اين عقوبت را براى همه امّتها تا روز قيامت موجب عبرت قرار داديم تا آنها از ارتكاب چنين گناه بپرهيزند.

دوّم: ابن عباس در روايت ديگر ميگويد: منظور از(لِما بَيْنَ يَدَيْها) گناهان و خطايايى است كه پيش از انجام صيد ماهى واقع شد و بنا بر اين لام بمعناى سببيّت است، و مراد از(ما خَلْفَها) گناهان بعد از انجام صيد است.

سوم: عكرمه از ابن عباس روايت كرده: مقصود از(لِما بَيْنَ يَدَيْها) قريه‌هايى‌