ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٠٤ - حقيقت نسخ

مى‌كنند و اين درست نيست زيرا كه در حقيقت آيه اينطور ميشود: «ما ننسخ من آية او ننسخها» و روشن است كه اين معنا نادرست است.

و در احتمال اوّل نيز ضعفى موجود است زيرا فائده‌اى در تأخير چيزى كه بندگان آن را نمى‌شناسند و نميدانند و نشنيده‌اند وجود ندارد و از اين رو بهترين احتمالات احتمال دوّم خواهد بود.

(نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْها أَوْ مِثْلِها ...)- ميآوريم بهتر و يا مانند آن را.

در آن دو قول است.

١- ابن عباس ميگويد: منظور اين است: ميآوريم بهتر از آن را در آسانى براى شما مانند دستور قتال كه بسبب اين آيه:(الْآنَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنْكُمْ)[١] تسهيل داده شد و يا مانند آن را در سهولت مانند عبادت و پرستشى كه بجانب بيت المقدس بود و بعد دستور توجّه به كعبه آمد.

٢- حسن ميگويد: مراد اين است: ميآوريم بهتر از آن را در زمان دوّم يعنى آن آيه در زمان دوّم براى شما بهتر است از آيه ايكه در زمان اوّل بود از لحاظ مصلحت و يا مانند آن است.

(أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ ...)- آيا نميدانى كه قدرت خداوند همه اشياء را فرا گرفته است.

برخى گفته‌اند خطاب متوجّه خصوص پيامبر اسلام است.

و پاره‌اى گفته‌اند: خطاب بتمام مكلّفين توجه دارد و مراد اين است آيا نميدانى اى شنونده و يا انسان كه خداوند قدرت دارد آيات و سوره‌اى مانند قرآن بياورد كه ناسخ دستورات قبل و از نظر مصلحت جانشين آنها باشد؟

و بنا بر عقيده اول معنا چنين است: آيا نميدانى اى محمّد كه خداوند قدرت دارد تو را يارى نموده و در برابر دشمنان كمك نمايد؟.

و بعضى گفته‌اند: اين جمله از هر نظر عموميت دارد- و معناى آن تعلق قدرت‌

[١] سوره ٨ آيه ٦٧ هم اكنون آسان كرد خداوند بر شما.