ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢١١ - تفسير

گاو را بيان نمود و هدف از اين دستور را روشن نكرد و از اين رو آنان گفتند چه ارتباطى ميان كشتن گاو و جريانى است كه بعنوان مرافعه بتو مراجعه كرده‌ايم پس غرضى جز استهزاء و تمسخر در كار نيست.

(قالَ أَعُوذُ بِاللَّهِ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْجاهِلِينَ ...)- موسى گفت بخدا پناه ميبرم از اينكه در زمره نادانان باشم.

و اين تعبير دلالت دارد بر اينكه استهزاء جز از نادان صادر نمى‌شود زيرا كسى كه استهزاء ميكند از دو صورت بيرون نيست يا اين است كه خلقت و چگونگى آن را مورد استهزاء قرار ميدهد و يا كردارى از كردارهاى او را بباد سخريه ميگيرد و هيچكدام صلاحيت استهزا ندارد زيرا كه خلقت امرى است غير اختيارى و از دائره قدرت مخلوق بيرون است و از اين رو استهزاء بآن وجهى ندارد، و كردار و عمل اگر زشت و ناپسنديده باشد در اين صورت لازم است كه صاحب آن آگاهى پيدا كرده و زشتى آن عمل باو معرّفى گردد تا در نتيجه انزجار و دورى براى او حاصل شود و استهزاء در برابر آن نادرست است و در حقيقت خود عمل زشت و گناه بزرگى است كه جز از نادان و يا نيازمند بآن تحقّق پيدا نكند.

پرسش چرا خداوند آنان را مأمور كشتن گاو از ميان حيوانات نمود و چه امتيازى براى گاو در اين جهت موجود بود؟

پاسخ:

زيرا كه آنان در زمان گذشته گاو پرست بودند و منظور اين بود كه با كشتن گاو عظمت و بزرگى آن كه در گذشته معتقد بودند از بين برود و آنچه در نفس آنان در باره صلاحيت گاو براى پرستش راه پيدا كرده بود زائل گردد.

پرسش:

چرا خداوند مقتول را با كشتن موجود زنده‌اى حيات ثانوى بخشيد؟