ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٤٦ - تفسير

ولى ابن عباس ميگويد مقصود از اين خطاب‌ها فقط يهود مدينه و اطراف آن مى‌باشند نه همه بنى اسرائيل.

(اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي ...)- بياد آوريد نعمت‌هايى را كه به شما دادم و منظور از اين نعمتها همانهائيست كه به پدران و گذشتگانشان داده است مانند فرستادن آن همه پيامبران و كتاب‌ها و نجات دادنشان بطرزى عجيب از غرق و از چنگال فرعون و فرستادن منّ و سلوى بر آنان و سلطنت يافتنشان در زمان سليمان و مانند آنها.

اگر چه اين نعمت‌ها مربوط به پدران و اجداد يهود نيست كه زمان رسول اكرم بوده‌اند ولى چون افتخارات پدر و جد در فرزند محفوظ ميماند و اولاد معمولًا بدانها مى‌بالند پس همه اين نعمت‌ها براى آنها نيز بوده است.

و با اينكه نعمت‌ها فراوان بوده ولى در اين آيات كلمه «نعمت» مفرد آمده است چون منظور، جنس نعمت است مانند آيه كريمه:(وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لا تُحْصُوها)[١] (اگر بخواهيد نعمت خدا را بشماريد شماره كردن آن نتوانيد) و بى شك منظور از نعمت، در اين آيه يك نعمت نيست و الّا قابل شمارش بود بلكه مقصود جنس نعمت است.

بعضى از مفسران ميگويند: منظور از اين نعمت همانهايى است كه بخود اينان داده شده است يا نعمت‌هايى است كه آنان و پدرانشان از آنها بهره‌مند بوده‌اند و نعمت‌هاى خدا بر آنان از نظر مادى مثل اينكه پدرانشان را نعمت حيات و زندگى داد تا ماندند و اين فرزندان بوجود آمدند و به آنها روزى ميدهد و بلاء و گرفتارى را از آنان دور ميكند و از نظر معنوى به آنان عقل و فكر داد تا بتوانند از راه استدلال به يگانگى خدا و بمعارف الهيه پى ببرند و نعمت‌هاى خدا را شكر كنند و شايسته پاداش‌هاى الهى گردند.

پس اين آيات، نعمت‌هاى پدرانشان (بقول اوّل) يا خودشان را (بقول دوم) يادآورى ميكند.

[١] آيه ٣٤ از سوره ابراهيم.