فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٢٩٨ - آدم(ع) و انگور
قطع انگشت
١٢) بريدن انگشتان دست دزد، مجازات دزدى او:
والسّارق والسّارقة فاقطعوا أيديهما جزاء بما كسبا نكلا مّن اللّه .... [١]
مائده (٥) ٣٨
گزيدن انگشت
١٣) تمثيل شدّت ناراحتى (بعضى از) اهلكتاب از مسلمانان به گزيدن شخص سرانگشتان خود را بر اثر خشم بسيار:
... وتؤمنون بالكتب كلّه وإذا لقوكم قالوا ءامنّا وإذا خلوا عضّوا عليكم الأنامل من الغيظ .... [٢]
آلعمران (٣) ١١٩
١٤) بروز شدت كينه و خشم اهلكتاب به مؤمنان در گزيدن سرانگشتان خويش:
... و تؤمنون بالكتب كلّه و إذا لقوكم قالوا ءامنّا وإذا خلوا عضّوا عليكم الأنامل من الغيظ ....
آلعمران (٣) ١١٩
انگور
معادل انگور در عربى عِنَب است و به ميوه موْ و درخت آن گفته مىشود. [٣] در اين مدخل، از واژه «اعناب» و «عنب» استفاده شده است.
اهمّ عناوين: باغ انگور، تعقّل در انگور، سركه انگور، شراب انگور، نعمت انگور.
آب انگور
١) آب انگور از توشههاى همراه عزير (ع):
أو كالّذى مرّ على قرية ... فانظر إلى طعامك وشرابك لم يتسنّه .... [٤]
بقره (٢) ٢٥٩
٢) قرار دادن نوشيدنىهايى از ميوه درخت انگور براى انسان از سوى خداوند:
و اللَّه انزل ...* ومن ثمرت النّخيل والأعنب تتّخذون منه سكرا و رزقا حسنا .... [٥]
نحل (١٦) ٦٥ و ٦٧
نيز---) همين مدخل، رؤياى آب انگور
آدم (ع) و انگور
٣) تناول آدم و حوّا (ع) از انگور نهى شده:
وقلنا يادم اسكن أنت وزوجك الجنَّة وكلا منها رغدا حيث شئتما ولاتقربا هذه الشّجرة
[١] امام صادق (ع) در پاسخ به اين پرسش كه دست دزد از كجا بايد قطع شود، فرمود: انگشتهاى دست، غير از انگشت ابهام قطع مىشود. (نورالثقلين، ذيل آيه)
[٢] «أنامل» جمع «أنمله» به سرانگشت و قسمتى كه ناخن دارد، اطلاق مىشود. (مجمعالبيان، ذيل آيه) برخى، انگشت گزيدن را بيان تمثيلى از شدّت خشم و كينه دانستهاند؛ زيرا انسان، به طور معمول در حال تأسّف و خشم، انگشتان خود را مىگزد.
[٣] مفردات راغب.
[٤] على (ع)، در ضمن بيان تاريخ عُزير نبى (ع) فرمود: همراه او كوزه آب انگور بود. (تفسير عيّاشى؛ نورالثقلين، ذيل آيه)
[٥] «من ثمرات» جار و مجرور و به قرينه «نسقيكم» مذكور در آيه قبل، متعلّق به «نسقيكم» در تقدير است. (التحريروالتنوير، ذيل آيه)