فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٣٠٤ - اوس
والأعنب ومن كلّ الثّمرت إنّ فى ذلك لأية لّقوم يتفكّرون.
نحل (١٦) ١١
ومن ثمرت النّخيل والأعنب تتّخذون منه سكرا ورزقا حسنا .... [١]
نحل (١٦) ٦٧
فأنشأنا لكم به جنَّت مّن نّخيل وأعنب لّكم فيها فوكه كثيرة ومنها تأكلون.
مؤمنون (٢٣) ١٩
وعنبا وقضبا* مّتعا لّكم ولأنعمكم.
عبس (٨٠) ٢٨ و ٣٢
) لزوم شكرگزارى، در برابر نعمت انگور:
وجعلنا فيها جنت مّن نّخيل وأعنب ...* ليأكلوا من ثمره ... أفلايشكرون.
يس (٣٦) ٣٤ و ٣٥
اوس بن صامت
اوس بن صامت انصارى، از تيره بنىعوف و از بدريّون است. [٢] برخى مفسّران نزول آيات ١ تا ٣ مجادله (٥٨) را درباره وى دانستهاند كه پس از ظهار همسرش (نوعى طلاق جاهلى) پشيمان شد و حكم ظهار با نزول اين آيات مشخص گرديد. [٣]
اوس بن قيظى
اوس بن قيظى، از قبيله بنىحارثه از سران نفاق در مدينه است. [٤] براساس نقل برخى مفسّران، آيه ١٠٠ آلعمران (٣) درباره تفرقهافكنى وى و افرادى كه بازيچه مردى يهودى قرار گرفته بودند، [٥] و آيه ١٣ احزاب (٣٣) در پى قصد فرار او و ديگر همفكرانش از نبرد احزاب [٦] و آيه ٤٧ توبه (٩) به سبب عدم شركت وى و ديگر همدستانش در جنگ تبوك [٧] و آيه ١١ حشر (٥٩) درباره وعده همراهى وى و ديگر سران نفاق با يهود بنى نضير نازل شده است. [٨] نيز نزول آيه ١٤ مجادله (٥٨) درباره او دانسته شده است. [٩]
اوس
اوس يكى از دو قبيله بزرگ قحطانى ساكن در يثرب و از دعوتكنندگان پيامبر (ص) براى هجرت به مدينه بودند. [١٠] براساس برخى روايات، فردى يهودى با يادآورى جنگهاى خونين بين اوس و خزرج درصدد تحريك ايشان برآمده، آتش فتنه را در ميان آنها برافروخت. خداوند با نزول آيات ١٠٠ تا ١٠٣
[١] همان.
[٢] اسدالغابة، ج ١، ص ١٧٢.
[٣] جامعالبيان، مج ١٤، ج ٢٨، ص ٣؛ مجمعالبيان، ج ٩- ١٠، ص ٣١٢.
[٤] اسدالغابة، ج ١، ص ٣٢٦ و ٣٢٧ و ج ٤، ص ١٨.
[٥] جامعالبيان، مج ٣، ج ٤، ص ٣٢ و ٣٣.
[٦] همان، مج ١١، ج ٢١، ص ١٦٤.
[٧] مجمعالبيان، ج ٥- ٦، ص ٥٥.
[٨] جامعالبيان، مج ١٤، ج ٢٨، ص ٥٩.
[٩] التكميل و الاتهام، ص ٤١٠.
[١٠] سيره ابنهشام، ج ١، ص ٩؛ بحارالأنوار، ج ١٩، ص ٨- ١٣.