ده گفتار - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٤
پارچهای که قصاب یا لبنیاتی یا کبابی دم دستش دارد حداقل روزی یک بار با صابون شسته شود . لبنیاتی موظف است شبانهروزی یک بار ظرفی که شیر یا ماست خود را در آن ظرف میریزد و میفروشد بشوید . اگر حصار شهر خراب میشد وظیفه دایره حسبه بود که آنرا بسازد . اگر شهر از لحاظ آب در مضیقه قرار میگرفت وظیفه دایره حسبه بود که آب کافی تهیه کند . و از این قبیل امور که معمولا در زمان ما این کارها را شهرداریها انجام میدهند . ولی وظیفه دائره حسبه منحصر به این کارها نبود ، بسیاری از کارها را که امروز وظیفه شهربانی شمرده میشود آنروز محتسبین انجام میدادند . مثلا آنها بودند که با روزهخواری و میخوارگی و تظاهر و تجاهر به فسق مبارزه میکردند . بسیاری از کارها و وظائف آنروز محتسبین ، امروز به کلی به زمین مانده است و هیچکس انجام نمیدهد مثل نظارت بر مساجد و منابر که مثلا واعظ حدیث دروغی نخواند ، مردم را به بدعتی دعوت نکند ، یا خود آرائی در منبر نکند و نخواهد از زنان دلربائی کند . این کارها چون وظیفه سازمان روحانیت است و مستقیما ربطی به کارهای حکومت و دولت ندارد به کلی متروک و زمین مانده است . غرض اینست که آنطوری که جرجی زیدان میگوید که دائره احتساب همان کارهائی که شهرداریهای امروز انجام میدهند انجام میداده درست نیست ، دائره احتساب چون اساس و ریشهاش همان اصل مقدس امر به معروف و نهی از منکر بوده اختصاص به عملیات شهرداری نداشته است .