روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٧٧ - روزشمار جنگ چهارشنبه /٢٩ آبان ١٣٦٤ /٧ ربیع الاول ١٤٠٦ /٢٠ نوامبر ١٩٨٥
١
نشریه گزارش در مقاله ای با عنوان" نگاهی به کنفرانس ژنو" نوشته است: «مذاکرات سران امریکا و شوروی در میان موجی از انتظار و هیاهو که بیشتر ازجانب رسانه های گروهی غرب برای اهمیت بخشیدن به این مذاکرات دامن زده شد، بدون اعلام هیچ گونه تصمیم گیری منطقه ای پایان یافت، اما بااین همه نمی توان پذیرفت که دو ابرقدرت به توافقات محرمانه و اعلام نشده ای نیز دست نیافته باشند. آنچه به عنوان موافقت نامه مذاکرات ژنو دراختیار خبرنگاران قرار گرفت، بیشتر در چارچوب مسائل نظامی و کنترل سلاح های تسلیحاتی جای می گیرد و از مذاکره پیرامون بحران هایی که دنیای کنونی را در بر گرفته است - و در این بحران ها همواره باید به عنوان یکی از طرف های اصلی درگیر، از یکی از دو ابرقدرت یاد کرد - ذکری به میان نیامده است.
قبل از آغاز مذاکرات، کیسینجر در دانشگاه مسائل بین المللی پکن دراین باره گفته بود: "مذاکرات دو ابرقدرت ثمربخش خواهد بود، اگر امریکا و شوروی علل اصلی اختلاف موجود را موردبررسی قرار دهند. [...] ریگان و گورباچف در اجلاس ژنو باید سه مسئله عمده و اساسی را موردبررسی قرار دهند: بحران های منطقه ای؛ روابط دوجانبه و کنترل تسلیحات."
عمده ترین مسئله که در سخنان کیسینجر نیز به آن اشاره رفته است، بحرا ن های منطقه ای است که به دنبال "کنفرانس یالتا" در پایان جنگ جهانی دوم، اینک می رود تا بار دیگر مناطق نفوذ دو ابرقدرت را بیش از پیش مشخص تر و رسمی سازد.
اینک امریکا در امریکای لاتین، لبنان، جنگ ایران و عراق، مسئله اعراب و اسرائیل، بحران های داخلی مصر، اردن و سودان درگیر است و مهم ترین بحران که آینده امریکا را در منطقه تهدید می کند، انقلاب اسلامی است. نیکسون طی مقاله ای به مناسبت نزدیکی کنفرانس سران، درزمینه رشد انقلاب اسلامی در جهان سوم در یکی از نشریات امریکایی نوشت: شوروی باید از بنیادگرایی اسلامی نگران باشد، نه فقط به این خاطر که یک سوم جمعیت شوروی را مسلمانان تشکیل می دهند، بلکه به این علت که انقلاب اسلامی در حمایت ملل جهان سوم به رقابت با انقلاب شوروی برخاسته است. [...] از نقاطی که ممکن است موجب درگیری نظامی هسته ای بین امریکا و شوروی را فراهم آورد، خاورمیانه و خلیج فارس است.»
نشریه گزارش در ادامه نوشته است: «همچنین شوروی علاوه بر درگیر بودن در بحران های فوق، به خاطر بحران اساسی افغانستان، هفت سال است که درگیر مسئله افغانستان است. در این مقطع دو ابرقدرت ناچار هستند برای حفظ منافع و"آینده نگری مطمئن" به توافقاتی دست یابند که مسلماً در کنفرانس ژنو به "اصولی مشترک" برای پایه ریزی سیاست های آینده تکیه شده است. به عنوان پیش درآمدهایی از اصول موردتوافق باید از عقب نشینی تلویحی کارمل [رئیس کودتای افغانستان] از سیاست های گذشته؛ نزدیکی اردن به سوریه و نزدیکی لیبی به عراق نام برد.
در آینده نزدیک و مشخص تر، سیاست های منطقه ای دو ابرقدرت و عوامل این دو بیشتر می تواند مسائل موردتوافق را آشکار سازد.»[١]
[١] ٤٦. مأخذ ٢٤، صص ١١١ - ١١٠.