روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٥٢ - روزشمار جنگ سه شنبه /١٩ آذر ١٣٦٤ /٢٧ ربیع الاول ١٤٠٦ /١٠ دسامبر ١٩٨٥
جلوه می دهد و طبعاً تهران سعی می کند که موضع کشورهای خلیج فارس را در این جنگ بی طرف و کمک های این کشورها به عراق را متوقف سازد.»
این رادیو افزود: «در ریاض در تمام اظهارات رسمی، فرض بر این است که دکتر ولایتی از موضع عربستان سعودی - که مطابق موضع سایر کشورهای شورای همکاری خلیج فارس است و در آن تغییری حاصل نشده - مطمئن شده باشد. طبعاً انتظار از ایران این است که به تلاش های عربی اسلامی و بین المللی پاسخ مثبت دهد و داوری میز مذاکره را بپذیرد تا اینکه راه حلی که در چارچوب اقدام متقابل و عدم دخالت دو کشور در امور یکدیگر بوده و حیثیت دو طرف را حفظ و روابط عادی دو کشور را لااقل به پیش از شروع جنگ برگرداند.
مطرح کردن شرایطی غیرممکن تابه حال مانع رسیدن به این راه حل بوده است. آیا سفر ولایتی به ریاض شروعی برای تحرک صحیح ایران به سوی صلح است؟ این چیزی است که مورد انتظار است و در غیر این صورت این تلاش ها برای ایجاد فتنه در صفوف اعراب در پوشش حفظ بی طرفی مردود است.»[١]
از سوی دیگر، روزنامه کویتی الانبا با لحنی خصمانه به این موضوع پرداخته و نوشته است که ریاض شکست دیدار ولایتی از عربستان سعودی را اعلام کرد. این روزنامه تحت عنوان "وضع در منطقه اهواز و جبهه های جنوبی جنگ قابل انفجار است" نوشته است: فیصل اعلام کرد تغییری در مواضع ایران مشاهده نشده است. این روزنامه به نقل از خبرگزاری فرانسه در وسط صفحه اول خود خبری تحت عنوان دو میلیون سرباز ایرانی برای حمله به عراق بسیج شده اند را درج کرد. دیگر روزنامه های کویت نیز سخنان سعود الفیصل که اعلام کرده است "تحولی در موضع ایران درقبال جنگ با عراق پیش نیامده است" را منتشر کردند.[٢]
١
یک سرهنگ امریکایی در مقاله ای ضمن مرور چگونگی آغاز جنگ، اهداف عراق و ادامه آن، به دلایل بن بست کنونی در جنگ پرداخته و تأکید می کند که هیچ یک از دو طرف توانایی حمله ای مؤثر و سرنوشت ساز را ندارند. در این مقاله که در روزنامه واشنگتن پست چاپ شده، آمده است: «عراقی ها که انتظار داشتند ارتش ایران درنتیجه تصفیه های انقلابی از میان رفته باشد، با سه ارتش روبه رو شدند: یکی ارتش منظم کشور که مصمم بود وجهه سابق خود را به خاطر همکاری و نزدیکی با شاه بهبود دهد؛ دوم پاسداران و سوم بسیجی ها یا ارتش ٢٠ میلیونی.
یک افسر انگلیسی می گفت: "سربازان عراقی پلنگانی هستند که توسط گروهی الاغ و نادان هدایت می شوند." حضور هزاران سرباز داوطلب مصری و اردنی و سودانی در میان ارتشیان عراق، بیانگر آن است که عراقی ها تلفات سنگینی را متحمل شده اند. اما دلایل به بن بست کشیده شدن و راکد شدن جنگ فراتر از مصمم بودن [امام] خمینی به راه انداختن دو میلیون شیعه
[١] ٦٢. مأخذ٩، صص ٢٤ و ٢٥، رادیو مونت کارلو، ١٩/٩/١٣٦٤.
[٢] ٦٣. مأخذ٩، ص٢٣، تهران - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ١٩/٩/١٣٦٤.