روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨١ - روزشمار جنگ جمعه /١٧ آبان ١٣٦٤ /٢٤ صفر ١٤٠٦ /٨ نوامبر ١٩٨٥
از سوی دیگر، نشریه فرانسوی ژون آفریک ادعا کرد که شوروی تحریم خود علیه ایران را کاهش می دهد.
این نشریه نوشته است: «تشدید حملات عراق به پایانه نفتی خارک موجب شد که اتحاد جماهیر شوروی تصمیم بگیرد از دامنه تحریم تحویل جنگ افزار به تهران بکاهد، درحالی که شوروی در گذشته مصراً سعی می کرده سوریه و لیبی را از تحویل تجهیزات نظامی به تهران بازدارد؛ ولی امروزه موافق است که این کشورها به جمهوری اسلامی وسایل دفاع ضدهوایی به ویژه موشک های زمین به هوا تحویل دهند و حتی ظاهراً آماده است درصورت لزوم خود این عمل را انجام دهد.»[١]
١
مؤسسه مطالعات استراتژیک لندن در گزارشی تحلیلی از جنگ ایران و عراق توانایی های دو طرف جنگ را بررسی کرد و ورود جنگ افزار شیمیایی عراق و حملات موشکی ایران را در جنگ، ابعاد جدیدی از وضعیت جنگی اعلام نمود.
در این گزارش آمده است: «تنها امید عراق برای گریز از موقعیت فعلی جنگ، بمباران است. هدف عراق از حمله به هدف های غیرنظامی و نفتی ایران، ظاهراً تضعیف حمایت مردمی از نظام جمهوری اسلامی است، اما این اقدام تاکنون ثمری نداشته، بلکه زیان های سیاسی آشکاری نیز درپی داشته است.»
مؤسسه مطالعات استراتژیک لندن در گزارش سالیانه خود با عنوان موازنه نظامی در سال های ١٩٨٥ و ١٩٨٦، پس از اشاره به تمام شدن ذخیره مالی عراق و دیون بین المللی هنگفت این کشور می افزاید: «بعید به نظر می رسد که خطوط لوله نفتی جدید درآمد لازم را برای عراق به همراه بیاورند. [...] از طرف دیگر، ایران حداقل در شرایط فعلی درحال پیروزی در جنگ اقتصادی است، اما هنوز قادر به کسب پیروزی در میدان نبرد نیست. براساس این گزارش، به طورکلی تسلط تجهیزاتی عراق کماکان برتری عددی نیروی انسانی ایران را خنثی کرده است. اخبار رسیده درمورد استفاده عراق از بمب های شیمیایی و استفاده ایران از موشک های زمین به زمین ابعاد جدیدی به جنگ داده است و عراق از برتری هوایی خود برای حمله به مناطق شهری و تسلط بر خطوط مقدم جبهه و دور نگاه داشتن نفتکش ها از تأسیسات نفتی ایران در شمال خلیج فارس بهره برداری بیشتری کرده است.»[٢]
در این گزارش درباره توان نیروی انسانی و تسلیحاتی ایران و عراق آمده است: «نیروی انسانی در نیروهای نظامی ایران طبق برآورد این مؤسسه بالغ بر ٣ میلیون نفر است که از این تعداد ٥/٢ میلیون نفر بسیجی، ٣٠٥ هزار نفر پرسنل کادر و وظیفه نیروهای سه گانه ارتش و ٢٥٠ هزار پاسدار انقلاب اسلامی هستند؛ درحالی که نیروهای انسانی عراق کمی بیش از یک میلیون نفر است که ٥٢٠ هزار نفر آنها در نیروهای سه گانه ارتش و ٦٥٠ هزار نفر در نیروهای به اصطلاح ارتش خلقی هستند.
از سوی دیگر، طبق برآورد، نیروی هوایی ایران دارای ٨٠ هواپیمای جنگنده قابل پرواز است، درحالی که عراق ٥٠٠ هواپیما و ١٠٠ هلیکوپتر جنگنده دراختیار دارد. نیروی زمینی ایران دارای
[١] ٣٨. مأخذ ١٢، ص ٩.
[٢] ٣٩. مأخذ ٤، ص ٧، لندن - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ١٧/٨/١٣٦٤.