سال از آخرین اجلاس رهبران دو ابرقدرت، در ژنو آغاز شد. آنان در بین گفت وگوهای رسمی به اتفاق مشاوران خود، حدود دو ساعت به تنهایی درباره مناقشاتی که روابط دو ابرقدرت را تیره می سازد، به مذاکره نشستند.»[١]

رادیو اسرائیل در گزارشی از این اجلاس گفت: «کشورهای عرب رسماً از سران ایالات متحده و اتحاد شوروی خواستار شدند برای پایان بخشیدن به جنگ ایران و عراق در کنفرانس عالی ژنو به توافق برسند. آقای شاذلی قلیبی دبیرکل جامعه عرب، با ارسال پیام ویژه ای برای ریگان و گورباچف درضمن خواستار شد آنها برای رفع نزاع اعراب و اسرائیل اقدام کنند. وی در این پیام خاطر نشان کرد که این دو مسئله، صلح و امنیت خاورمیانه را تهدید می کند. شاذلی قلیبی خواستار گردید ابتکار صلح اعراب به منظور اتمام جنگ با ایران، موردتأیید سران دو ابرقدرت قرار گیرد. دبیرکل جامعه عرب به طور غیرمستقیم حکومت اسلامی ایران را به جنگ طلبی و رد تلاش های صلح متهم ساخت.»[٢]

روزنامه کیهان نیز به نقل از مقامات سیاسی واشنگتن نوشته است: «دو کشور امریکا و شوروی منافع مشترک خود را در خاتمه بخشیدن به جنگ [ایران و عراق] می بینند. البته، موضوع جنگ ایران و عراق از مسائل مورد اختلاف طرفین نیست و احتمالاً در بیانیه نهایی با درخواست از طرفین متخاصم به ختم جنگ اشاره خواهد شد. علت گنجانیدن موضوع جنگ ایران و عراق در گفت وگوهای ژنو، پافشاری های کشورهای عربی است که درصددند واشنگتن و مسکو را متقاعد نمایند تا با همکاری دبیرکل سازمان ملل به این جنگ خاتمه دهند، اما بنا به گزارش نیویورک تایمز در شماره امروز خود به نقل از یک مقام رسمی امریکا، این طرح ازسوی امریکا رد شده است، زیرا ایران سازمان ملل را آلت دست ابرقدرت ها می داند. شولتز در مصاحبه پنجشنبه گذشته خود گفت که جنگ (ایران و عراق) باید موردتوجه قرار گیرد. این جنگ بسیار پرتلفات بوده و در آن سلاح های شیمیایی به کار برده شده و از هیچ جهت اصولی برخاسته از اختلافات دو ابرقدرت نمی باشد. وزیر خارجه امریکا در ادامه سخنانش اظهار امیدواری کرده است که بتوانند پیرامون جنگ گفت وگوهای سازنده ای در ژنو داشته باشند.»[٣]

از سوی دیگر، سخنگوی وزارت امورخارجه جمهوری اسلامی ایران هرگونه مذاکره درباره تعیین سرنوشت کشورهای جهان را در گفت وگوهای سران امریکا و شوروی محکوم کرد. وی گفت: «اخیراً محافل امریکایی و مرتجعین منطقه دست به تلاش هایی زده اند که نشان می دهد آنها مصرانه می خواهند مسائل مربوط به دیگر ملل و کشورهای جهان سوم نیز در این مذاکرات طرح و درمورد آنها تصمیم گیری شود. جمهوری اسلامی ایران از یک سو بررسی مسائل دیگر کشورها را در گفت وگوهای سران شرق و غرب محکوم کرده و آن را دخالت صریح ابرقدرت ها در امور دیگر کشورها و ملل و نقض حاکمیت و استقلال این کشورها تلقی می کند و آن را نمونه بارزی از نقض

[١] ٤٠. مأخذ ٢٣، ص ٢٤.

[٢] ٤١. مأخذ ٣٤، ص ٣، رادیو اسرائیل، ٢٨/٨/١٣٦٤.

[٣] ٤٢. روزنامه کیهان، ٢٨/٨/١٣٦٤، ص ٢٠.