روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٥٧ - روزشمار جنگ دوشنبه /٢٠ آبان ١٣٦٤ /٢٧ صفر ١٤٠٦ /١١ نوامبر ١٩٨٥
منابع ثروتش دربست توسط [امام] خمینی تهدید شود. به همین جهت، در منطقه ای که ترکیه، عربستان سعودی، مصر و به زودی اردن را در بر خواهد گرفت، خط لوله به وجود آمده است که ارتباط منابع صادراتی را با ایستگاه های بارگیری در دریای مدیترانه و بحر احمر فراهم خواهد ساخت. اگر تنگه هرمز بسته شود، دیگر تولیدکنندگان نفت برای پر کردن این خلأ، بیش از پیش راضی و خشنود خواهند شد. عراق، عربستان سعودی و ترکیه کشور هایی هستند که از خطوط جدید لوله های نفت سود می برند. سوریه و لبنان کشور هایی هستند که از قطع لوله های حامل نفت عراق - که سوریه آنها را در آوریل ١٩٨٢ به عنوان اقدامی درجهت پشتیبانی از ایران قطع کرد - زیان خواهند دید. ازاین رو، این تنها دیگر کشور های تولیدکننده نفت نیستند که از جنگ ایران و عراق سود می برند، ترکیه که روی احساسات اسلامی هر دو کشور درحال جنگ و دادوستد های بازرگانی با آنها سرمایه گذاری کرده است، ازجمله کشور هایی است که از جنگ سود می برد. حتی سوریه نیز در بازی نفت به گونه ای برنده به حساب می آید. سوریه در سال ١٩٨٢، خط لوله ای را که نفت عراق از آن به بندر بانیاس در دریای مدیترانه حمل می شد، مسدود کرد. درمقابل، از پاداشی معادل٢٠ هزار بشکه نفت مجانی در روز ازسوی ایران برخوردار شد و ایران موافقت کرد روزانه ١٠٠ هزار بشکه نفت نیز با تخفیف معادل بشکه ای دو دلار و پنجاه سنت به سوریه بفروشد. به علاوه، وامی هزار میلیون دلاری نیز دراختیار سوریه گذاشته شد که هنوز بازپرداخت نشده است و اما بزرگ ترین بازنده در بازی نفت، از کشور های خاورمیانه نیست، بزرگ ترین بازنده اتحاد شوروی است. اگر قیمت نفت آن گونه که مؤسسه پیش بینی های اقتصادی وارتن برآورد کرده است تا بهار آینده به سطح بشکه ای ١٩ دلار تنزل کند، اتحاد شوروی بیش از ٦ میلیارد دلار خسارت خواهد دید.»[١]
١
به گزارش مؤسسه بین المللی مطالعات استراتژیک لندن، ذخایر مالی عراق به پایان رسیده و قروض بین المللی این کشور بی نهایت زیاد شده است. روزنامه لوموند که به نقل از این مؤسسه خبر پایان یافتن ذخایر مالی عراق را منتشر کرده، نوشته است: «درمقابل، جمهوری اسلامی ایران موفق شده است میزان رشد اقتصادی خود را در سطح منطقی و معقولی نگه دارد، بی آنکه نیازی به کمک خارجی داشته باشد.» لوموند در ادامه به توانایی ایران در ادامه صدور نفت از جزیره خارک، باوجود حملات عراق به این جزیره، اشاره کرده و افزوده است که تهران درحال پیروز شدن در جنگ اقتصادی علیه بغداد است و پند و اندرز های امام خمینی به مقامات تهران، نتیجه مطلوبی در اقتصاد ایران داشته است.[٢]
هفته نامه اکونومیست چاپ لندن نیز دراین باره نوشته است: «در ماه های اوت و سپتامبر گذشته هنگامی که عراق بمباران تأسیسات نفتی خارک را آغاز کرد، بسیاری گمان می کردند که عراقی ها توانسته اند به این مکان آسیب جدی برسانند، ولی به رغم این ادعاها، صادرات نفت ایران در یک ماه گذشته روزانه یک میلیون و ٧٠٠ هزار بشکه بوده است که حتی از تولیدات ایران پیش از حملات عراق بیشتر است. ایرانیان با قدرت و سرعت شگفت انگیزی می توانند آسیب ها را مرمت کنند.»[٣]
[١] ٤٨. مأخذ ١٣، صص ٣١ - ٣٠، رادیو امریکا، ٢٠/٨/١٣٦٤.
[٢] ٤٩. مأخذ ٣٣، ص ٥.
[٣] ٥٠. روزنامه ابرار، ٢٠/٨/١٣٦٤، ص ١.