روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٢٠٢ - روزشمار جنگ چهارشنبه /٢٢ آبان ١٣٦٤ /٢٩ صفر ١٤٠٦ /١٣ نوامبر ١٩٨٥
١
نزدیکی اخیر کشورهای عربی حوزه خلیج فارس به شوروی و تأثیر آن بر جنگ ایران و عراق را شیرین هانتر معاون پروژه خاورمیانه در مرکز مطالعات بین المللی و استراتژیکی دانشگاه جرج تاون - که اخیراً از سفر به منطقه خلیج فارس بازگشته - طی مقاله ای در نشریه کریستین ساینس مانیتور بررسی کرده است.
شیرین هانتر در این مقاله نوشته است: «سلطان قابوس پادشاه عمان در ماه سپتامبر دست به برقراری روابط دیپلماتیک با شوروی زد و به این ترتیب در بین اعضای شورای همکاری خلیج فارس، به کویت پیوست. دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس و ازجمله عربستان سعودی ممکن است به زودی از این سرمشق پیروی کنند.»
وی افزوده است: «آغوش گشایی کشورهای خلیج فارس به روی اقدامات شوروی، در مرحله نخست و نگرانی های داخلی و منطقه ای آنان مرتبط است. این بازتاب پختگی سیاسی و اعتمادبه نفس روز افزون این کشورها و ازجمله درک واقعیت قدرت و مجاورت شوروی و ضرورت همسازی با آن است. هم ازاین رو کشورهای خلیج فارس حس می کنند که نداشتن روابط دیپلماتیک با ابرقدرت دیگر به ویژه باتوجه به نزدیکی این ابرقدرت به منطقه شان عملی غیرواقع گرایانه خواهد بود. آنان همچنان خود را در حیات بین المللی تا آن حد کارآزموده و مجرب می بینند که بتوانند روابط خود با مسکو را رأساً سروسامان بخشند.»
هانتر در ادامه مقاله خود ضمن پرداختن به حضور دیپلماتیک شوروی در کویت، می افزاید: «تجربه و آزمون کویت، کشوری که شوروی چندین سال در آن یک سفارتخانه بزرگ داشته، اطمینان بخش بوده است. کویت همچنین از تجربه خود با اتحاد جماهیر شوروی برای تشویق و ترغیب شریکانش در شورای همکاری خلیج فارس به پیروی از سرمشق این کشور بهره گرفته است. [...] کویت دیرزمانی است از ارتباط خود با شوروی و از نفوذ شوروی برای تعدیل بلندپروازی ها و جاه طلبی های عراق و حفاظت از خود دربرابر فشارهای فلسطینیان استفاده کرده است. اشتیاق به توازن قدرت غول های منطقه، یکی دیگر از دلایل محکم پاره ای از کشورهای حوزه خلیج فارس برای استقرار روابط با مسکو است. آنان اکنون بیش از هرچیز نگران خطر بالقوه ایران اند، اما کشورهای کوچک تر خلیج فارس درباره عراق نیز هیچ گونه وهم و پندار باطلی ندارند به راستی پاره ای از آنان عراق را در درازمدت خطر سهمگین تری می دانند. آنان از شیوه های فشار عربستان سعودی و تلاش هایش در راه تبدیل شورای همکاری خلیج فارس به عنوان وسیله ای برای نفوذ سعودی ها هم آسوده خیال نیستند و برخی از ناظران در خلیج فارس بر این باورند که تصمیم عمان برقراری روابط با شوروی، ازسویی یک واکنش به فشارهای عربستان سعودی بوده است. نیز گمان می رود که سلطان قابوس انتظار دارد عربستان سعودی در آینده نزدیک دست به برقراری روابط دیپلماتیک با مسکو بزند و