روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٨٢ - روزشمار جنگ سه شنبه /٢١ آبان ١٣٦٤ /٢٨ صفر ١٤٠٦ /١٢ نوامبر ١٩٨٥
گزارشات امریکایی حکایت از این دارد که محتشمی در دسامبر گذشته به سوری ها اعلام نمود یکی از پاسداران انقلاب در بعلبک مجروح شده است و بایستی به تهران اعزام گردد، مقامات سوریه با این تقاضا موافقت نموده و برای انتقال پاسدار مجروح از پایگاه "ریاق" لبنان به فرودگاه دمشق، یک هلیکوپتر دراختیار او گذاشتند. ولی مجروحی که توسط هلیکوپتر به دمشق و از آنجا به وسیله هواپیمای مخصوص محسن رفیق دوست وزیر پاسداران انقلابی - که در آن روز در سوریه اقامت داشت - به تهران انتقال یافت، پاسدار انقلابی مجروح نبود بلکه شخص ویلیام باکلی بود.
این حادثه که بدون جلب توجه دستگاه های اطلاعاتی سوریه سپری گردید، دمشق را به زیرنظرگرفتن دقیق فعالیت های محتشمی و سفارت ایران وادار ساخت.
این گزارشات می افزاید: محتشمی، شیخ سعید شعبان رهبر جنبش توحید اسلامی را به اعلام جهاد علیه هم پیمانان سوری در طرابلس تشویق نمود و از وی خواست تا جمهوری اسلامی را در شمال لبنان تشکیل دهد. [...]
ناگفته نماند که محتشمی هرروز گزارشات طولانی پیرامون حوادث طرابلس، ازطریق تلکس های سفارت ایران در دمشق به تهران ارسال می نمود. [...]
در اوایل ماه سپتامبر گذشته، دمشق یک نامه سری به تهران ارسال نمود و در آن از دولت ایران درخواست تغییر و تعویض سفیر خود در دمشق را نمود چراکه ابقای او در دمشق موجب تیره تر شدن روابط برادرانه موجود بین دو کشور می شد. [...]
در روز ٢٢ ماه اکتبر گذشته، فاروق الشرع وزیر امور خارجه سوریه در یک تماس تلفنی با علی اکبر ولایتی وزیر امور خارجه ایران، از وی خواست محتشمی را به تهران فراخواند چراکه او به گفته فاروق الشرع، عنصر نامطلوبی در دمشق می باشد.
واکنش تهران درمقابل درخواست سوریه، همه را متعجب ساخت و آن این بود که وزارت امور خارجه از سفیر خود خواست برای احراز مقام وزارت کشور به تهران بازگردد.
سؤالی که اینک ناظران مطرح می سازند این است که بازگشت محتشمی چه تأثیری بر روابط ایران و سوریه که در هفته های اخیر در شرف تیرگی بود، خواهد گذاشت.
محافل دیپلماسی غربی در تهران معتقدند که بحران روابط سوریه و ایران با بازگشت محتشمی برطرف نخواهد شد... این محافل به خشم تهران از آنچه در طرابلس اتفاق افتاد، انزجار آنها از پاسخ مثبت سوریه به پیشنهاد امیر عبدالله و اقدام دمشق دائر بر اعزام یک هیئت عالی رتبه از مسئولین بخش اطلاعاتی برای ملاقات با مسئولان امنیتی عراق، اشاره نمودند.
دفتر خبرگزاری فرانسه در تفسیر خود پیرامون تیرگی موجود در روابط آیات با رژیم سوریه با استناد به منابع موثق تهران، اظهار داشت که ایران برخلاف تعهدات خود از تصمیمش دائر بر ارسال نفت به سوریه عدول نموده است. این دفتر اضافه کرد تهران تحولات دیپلماسی اخیر ریاض را مانع حصول توافق بین سوری ها و ایرانی ها می داند. دیگر اینکه سوریه درحال حاضر پیرامون ارسال سلاح های پیشرفته و موشک های سام٦ و یا سام٥ به تهران دچار تردید شده است.
دقیقاً معلوم نیست که این تردید ناشی از یک سری محاسبات سیاسی جدید است یا ناشی از فشارهای شوروی و یا اینکه هر دو عامل هم زمان در بروز این تردید دخالت دارند.
بنابراین مسئله، مسئله جایگزینی محتشمی با سفیر دیگر نیست، بلکه مسئله همان گونه که روزنامه جمهوری اسلامی در سرمقاله روز شنبه گذشته به آن اشاره نمود "مسئله ارزش و اخلاق است". این روزنامه افزود: ما به سوریه درمورد سیاست هواداری وی در خاورمیانه از کمیته رفع اختلاف عربی که سعی می کند نقطه نظرهای سوریه و اردن از یک طرف و سوریه و عراق را از طرف دیگر به هم نزدیک سازد،