روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٧٨ - روزشمار جنگ چهارشنبه /١٣ آذر ١٣٦٤ /٢١ ربیع الاول ١٤٠٦ /٤ دسامبر ١٩٨٥
مقامات عراقی برساند. منابع مذکور خاطرنشان کرده اند که این اقدام سوریه باب تازه ای را در روابط دمشق و بغداد خواهد گشود و دراصل، موفقیت بزرگی برای کمیته آشتی جامعه عرب به ریاست ولیعهد عربستان سعودی محسوب خواهد شد.»
١
یکی از اعضای شورای روابط خارجی امریکا در بررسی اوضاع خاورمیانه و روابط سوریه با ایران، اردن، عراق، عربستان، لبنان و شوروی، هشدار داده است که امریکا نباید سیاست نادیده گرفتن حافظ اسد را در دیپلماسی خاورمیانه ادامه دهد، چون ادامه این سیاست می تواند به فاجعه بینجامد.
به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه نیویورک تایمز در مقاله ای با عنوان"دیپلماسی خاورمیانه نمی تواند اسد را نادیده بگیرد" به قلم دنیس مولین از اعضای "شورای روابط خارجی" (از مؤسسات بانفوذ در تعیین سیاست خارجی امریکا)، دلایل ناگزیربودن سوریه به پذیرش دوستی با اردن را برای شرکت در مذاکرات صلح با اسرائیل چنین برشمرده است: «اول آنکه اسد نگران این است که از کنفرانس صلح کنار گذاشته شود. وی می خواهد اطمینان یابد که موضوع تپه های جولان در دستور کار کنفرانس صلح قرار داشته باشد. همچنین اسد نگران احتمال برقراری مجدد روابط دیپلماتیک شوروی با اسرائیل می باشد که درآن صورت وی احساس می نماید شوروی وی را درمقابل اسرائیل تنها خواهد گذاشت. دومین دلیل، همسانی اسد و حسین در تنفر طبیعی و ناسازگاری با عرفات ذکر شده است. [مولین] دلیل سوم را نیاز سوریه به استراتژی جدیدی در مقابله با وقایع خلیج فارس برشمرده و می نویسد: دشمن بعثی عمده اسد (صدام) آن چنانکه اسد امید داشت به وسیله جنگ ایران و عراق نابود نشده است. درواقع، عراقی ها این اواخر اوضاعشان بهتر نیز شده است و جت های آنها جریان صدور نفت ایران از جزیره خارک را قطع نموده اند، لذا اسد را از میلیون ها دلار کمک نفتی ایران محروم ساخته اند. درنتیجه اسد به کمک های اقتصادی جدیدی ازجانب عربستان سعودی نیازمند می باشد. درعوض، اینک سوریه موافقت نموده که موضع معتدل تری را در حمایت خود از تهران اتخاذ نماید و همچنین به شاه حسین اجازه دهد تا زمینه های تشکیل یک کنفرانس بین المللی را فراهم سازد. چهارم آنکه آقای اسد به صورت روبه ازدیادی از رشد قدرت جنبش شیعیان در لبنان نگران می باشد. ربودن دیپلمات های روسی در بیروت به صورت ناگواری زنگ خطر را برای دمشق به صدا در آورد و منابع تسلیحاتی این کشور از شوروی را موردتهدید قرار داد.
دنیس مولین - که از نویسندگان نشریه هفتگی اخبار امریکا و گزارشات جهان می باشد - در ادامه می نویسد: برای سوریه سودمند خواهد بود که تشکیل یک کنفرانس بین المللی که به مسئله فلسطینی ها نیز رسیدگی کند را تشویق نماید و نگذارد که اردن خود به تنهایی وارد مذاکرات صلح با اسرائیل شود. نویسنده در پایان هشدار می دهد که امریکا نباید سیاست نادیده گرفتن اسد در دیپلماسی خاورمیانه را ادامه دهد که این امر می تواند منجر به فاجعه شود.»[١]
[١] ٥٢. مأخذ٣١، صص ١٧ و ١٩، واشنگتن - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ١٤/٩/١٣٦٤.