روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٧٥ - روزشمار جنگ چهارشنبه /٢٩ آبان ١٣٦٤ /٧ ربیع الاول ١٤٠٦ /٢٠ نوامبر ١٩٨٥
تأسیسات غرب سیبری ظرفیتی بیش از حد نیاز برای تصفیه نفت دارد و به نظر کارشناسان غربی، شوروی حداقل تا دو سال دیگر می تواند ماشین آلات لازم برای افزایش استخراج نفت از این منطقه را نصب کند؛ بنابراین، خرید نفت از عراق و فروش اسلحه به جای آن راه حل معقولی به نظر می رسد. برخی متخصصین غربی عقیده دارند که چنین معامله ای شاید از یکی دو سال پیش برقرار بوده است. دراین صورت، سفر اخیر می تواند برای تجدید این معامله بوده باشد و دلیل محرمانه بودن مذاکرات شاید این است که شوروی نمی خواهد جهان خارج، از نارسایی های صنایع نفتش باخبر شود.
این قضیه می تواند دلایل سیاسی هم داشته باشد. شوروی از آغاز جنگ ایران و عراق، کوشیده است تا علی رغم دوستی با عراق، سیاستی بی طرف داشته باشد. شوروی مدتی هم به عراق اسلحه صادر نمی کرد، اما دو سال قبل صدور اسلحه به عراق را از سرگرفت، گویی اینکه در اعلامیه های سیاسی خود همیشه بی طرف مانده و خواستار پایان جنگ بوده است. حفظ این بی طرفی برای شوروی از این نظر اهمیت دارد که سوریه متحد اصلی شوروی در خاورمیانه - که طرف دار ایران است - راضی باشد، عراق نیز تا وقتی اسلحه از شوروی می گیرد، لابد ترجیح می دهد که کل معامله به دور از تبلیغات و سروصدا باشد.»[١]
١
باوجود فعالیت های دپیلماتیک در منطقه و سفر مقامات کشورهای گوناگون به کشورهای منطقه و برعکس و اظهارنظر درباره جنگ ایران و عراق و تأکید بر ضرورت پایان این جنگ، به دلیل ارائه نشدن طرح واقع بینانه ای دراین باره، به نظر می رسد این فعالیت ها تأثیر مهمی نداشته باشند.
فرستاده نخست وزیر ژاپن به کویت، امروز با نایب نخست وزیر و وزیر خارجه کویت ملاقات کرد. سفیر ژاپن در کویت به خبرگزاری کویت گفت که فرستاده نخست وزیر ژاپن در ملاقات با شیخ صباح الاحمد الجابر درباره مناسبات دو کشور و راه های تحکیم آن و نیز اوضاع منطقه به ویژه جنگ عراق و ایران و مسئله خاورمیانه گفت وگو کرده است. سفیر ژاپن تأکید کرد که ژاپن به تلاش برای دستیابی به راه حل مسالمت آمیز و فوری برای پایان دادن به این جنگ ادامه خواهد داد.[٢]
وزیر خارجه کره جنوبی نیز در سفر امروز خود به کویت اظهار امیدواری کرد که جنگ عراق و ایران در آینده نزدیک به پایان برسد.[٣]
شیخ حمد آل ثانی امیر قطر نیز که برای دیداری سه روزه وارد پاریس شده است، امروز با رئیس جمهوری فرانسه به مدت یک ساعت درباره وضع کنونی خاورمیانه؛ جنگ ایران و عراق و موضوع افغانستان گفت وگو کرد.[٤]
امروز همچنین در پایان دیدار شیخ زاید رئیس دولت امارات از کشور مالی، دو کشور در بیانیه ای مشترک بر ضرورت تلاش برای پایان دادن به جنگ عراق و ایران تأکید کردند و از کوشش هایی که در چارچوب سازمان کنفرانس اسلامی برای دست یافتن به راه حلی عادلانه انجام شود که منافع دو کشور را نیز تأمین کند، استقبال کردند.[٥]
[١] ٣٨. مأخذ ١٥، ص٢٠، رادیو بی بی سی ٢٩/٨/١٣٦٤.
[٢] ٣٩. مأخذ ١٤، ص١٢، رادیو کویت، ٣٠/٨/١٣٦٤.
[٣] ٤٠. مأخذ ٣٥، ص٢، رادیو کویت (عربی)، ٢٩/٨/١٣٦٤.
[٤] ٤١. مأخذ ١٤، ١/٩/٦٤ - ص٥، تهران - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٣٠/٨/١٣٦٤.
[٥] ٤٢. مأخذ ٣٥، ص٢، رادیو ریاض (عربی)، ٢٩/٨/١٣٦٤.