آثار الباقية في شرح الحاشية - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٠ - دلالت و اقسام آن

اصبع هركدام دلالت بر مرتبه‌اى از مراتب اعداد دارد .

و امّا مراد از نصبه آنستكه علامات قراردادى كه دلالت بر معناى خاصى دارند همچون علائم راهنمائى كه در جاده‌ها نصب كرده و دلالت بر آزاد بودن عبور و مرور يا ممنوع بودن آن دارد .

قوله : دلالة سرعة النبض على الحمى :

كلمه « نبض » بفتح نون و سكون باء بمعانى متعددى همچون ضربان قلب و حركت قلب و جنبش رگ در حيوان اطلاق مى‌شود ولى مقصود در اينجا اصطلاحى آن‌كه در فن « فيزيولوژى » شايع و رائج است مى‌باشد و آن طپش سرخ‌رگ در زير پوست در نقاط مخصوصى از بدنست كه دلالت بر حصول « تب » مى‌كند همچون زير مچ دست راست و كلمه « حمى » بضمّ حاء و تشديد ميم بمعناى « تب » است .

قوله : فاقسام الدلالة ستة :

اقسام ششگانه باين شرح است :

١- دلالت وضعيّه لفظيّه .

٢- دلالت وضعيّه غير لفظيّه .

٣- دلالت طبعيّه لفظيّه .

٤- دلالت طبعيّه غير لفظيّه .

٥- دلالت عقليّه لفظيّه .

٦- دلالت عقليّه غير لفظيّه .

قوله : و المقصود بالبحث هيهنا منها هى الدلالة اللفظيّة الوضعيه :

ضمير در « منها » به دلالات راجع بوده و دلالت لفظيّه وضعيّه را در علوم به دلالت معتبره ميخوانند .

قوله : امّا على تمام ما وضع له :

كه بآن دلالت مطابقه گويند همچون دلالت انسان بر حيوان ناطق .

آثار الباقية في شرح الحاشية، ص