آثار الباقية في شرح الحاشية - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٣٦ - مناط ايجاب و سلب در مانعة الخلو

حاشيه : قوله : فكلّيّه :

و سورها فى المتّصلة الموجبة « كلّما » و « متى » و « مهما » و ما فى معناها .

و فى المنفصلة « دائما » و « ابدا » و نحوهما .

هذا فى الموجبة و امّا فى السّالبة مطلقا فسورها « ليس البتّة » .

ترجمه و شرح : مرحوم محشّى در ذيل كلام مصنّف كه ميگويد « فكلّيه » ميفرمايد :

سور كليّه در شرطيّه متّصله موجبه كلمات : كلّمات و متى و مهما و آنچه مفيد معناى اينها بوده ميباشد . مانند مثاليكه گذشت .

و سور منفصله موجبه كلمات : دائما و ابدا و امثال اين دو است .

و امّا سور شرطيه سالبه چه متّصله و چه منفصله عبارتست از كلمه « ليس البتّه » .

مثال منفصله موجبه مانند : دائما اما ان يكون العدد زوجا او فردا .

يعنى پيوسته عدد يا زوج است و يا فرد .

مثال متّصله سالبه مانند : ليس البتّه كلما كانت الشّمس طالعة فالليل موجود .

يعنى اينطور نيست هر وقت خورشيد تابان بوده شب وجود داشته باشد .

مثال منفصله سالبه مانند : ليس البتّه امّا ان يكون العدد زوجا او منقسما بمتساويين .

يعنى : اينطور نيست كه عدد يا زوج بوده و يا بدو قسم متساوى تقسيم شود .

آثار الباقية في شرح الحاشية، ص