آثار الباقية في شرح الحاشية - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٠ - تصور و مصاديق آن

ضرورى و اكتسابى .

قوله : كتصور الحرارة و البرودة :

فلذا تصور اين سنخ امور محتاج به تمهيد مقدمات و اعمال فكر نبوده و از اينرو از آنها به وجدانيّات نام مى‌برند .

قوله : كتصور حقيقة الملك و الجنّ :

و از همين جهت است كه در تصوّر حقيقتت ايندو محتاج به ترتيب دادن جنس و فصل هستيم مثلا در تعريف ملك گفته‌اند :

الملك : جسم نورانى علوىّ يتشكّل باشكال المختلفه غير الكلب و الخزير .

جسم بعنوان جنس آنست و باقى قيود مجموعا بمنزله فصل آن ميباشند .

و يا در تعريف جنّ چنين گفته‌اند :

الجنّ : جسم نارى سفلىّ يتشكّل باشكال المختلفه حتى الكلب و الخزير .

جسم بعنوان جنس آنست و باقى قيود مجموعا بمنزله فصل آن ميباشند .

قوله : كالتصديق بانّ الشّمس مشرقه :

فلذا تصديق اين سنخ امور محتاج به ترتيب دادن مقدّمات قياس و اثبات نتيجه از اين طريق نيست بلكه نفس درك حواس ظاهره همچون مشاهده كردن با چشم و تكرّر آن بر حواس كافيست در اينكه در باور آيند و مورد تصديق واقع شوند .

قوله : كالتصديق بانّ العالم حادث :

و از اينرو است كه در تصديق بآن بين ارباب فنون عقليّه اختلاف و نزاع واقع شده گروه همچون حكماء آنرا منكر شده و عالم را قديم زمانى دانسته و طايفه‌اى مانند متكلّمين آنرا تصديق نموده و از راه اقامه‌

آثار الباقية في شرح الحاشية، ص