آثار الباقية في شرح الحاشية - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٢٢ - شرط شكل اول

ترجمه :

وجه تسميه شكل سوّم‌

مرحوم محشّى در ذيل كلام مصنّف يعنى « فالثالث » ميفرمايد :

اين شكل را از اينرو « سوّم » خوانند كه با شكل اوّل در مقدمه دون و اخسّ يعنى كبرى مشترك است .

حاشيه : قوله : فالرابع .

لكونه فى غاية البعد عن الاوّل :

ترجمه :

وجه تسميه شكلچهارم‌

مرحوم محشّى در ذيل كلام مصنّف يعنى « فالرّابع » ميفرمايند :

اين شكل را از اينجهت « چهارم » گفته‌اند كه در نهايت فاصله از شكل اوّل و در قطب مخالف با آن قرار گرفته است .

متن : و يشترط فى الاوّل ايجاب الصغرى و فعليّتها مع كلّية الكبرى لينتج الموجبتان مع الموجبة الكلّية، الموجبتين و مع السالبة الكلّيه، السالبتين بالضّرورة.

ترجمه :

شرط شكل اوّل‌

در شكل اوّل شرط است كه صغرى موجبه و فعليّه بوده و كبرى كلّى تا صغراى موجبه كلّيه و جزئيه با كبراى موجبه كلّيه نتيجه‌اش موجبه جزئيه و كلّيه شده و با كبراى سالبه كلّيه سالبه جزئيه و كلّيه گردد .

حاشيه : قوله : و فعليّتها :

ليتعدّى الحكم من الاوسط الى الاصغر و ذلك لانّ الحكم فى الكبرى ايجابا كان او سلبا انّما هو على ما ثبت له الاوسط بالفعل بناء على مذهب الشيخ فلو لم يحكم فى الصّغرى بانّ الاصغر ثبت له الاوسط بالفعل لم يلزم تعدى الحكم من الاوسط الى الاصغر .

آثار الباقية في شرح الحاشية، ص