فلسفه تاریخ 2
 
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص

فلسفه تاریخ 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٠

صحیحی در این جور موارد نیست ، خیر ، " خذالغایات و خذ المبادی " به‌ مقصودهای درست از راه درست برو . داستان آن مردی است که حضرت صادق‌ علیه‌السلام می‌شنیدند که خیلی مرد خوبی است ، خیلی مرد با تقوایی است ، مردم خیلی مریدش شده‌اند و شهره شده است . روزی کمین کردند ببینند کارهای خوب او از چه قبیل است . دیدند از یک دکان نانوایی چند تا نان‌ دزدید ، از جای دیگر چیز دیگری دزدید ، بعد رفت اینها را بین عده زیادی‌ از فقرا تقسیم کرد . [ آن شخص می‌گوید ] من چون ناظر بودم رفتم گفتم این‌ چه کاری بود تو کردی ؟ حساب کرد ، گفت درست است که من با این کار گناهی مرتکب شدم ولی در عوض چندین ثواب کردم و آن ثوابها بر اینها مضاعف است . این مساله‌ای است که در خیلی موارد قابل طرح است ، ولی به هر حال به‌ معنی این نیست که هر چه ارزش عملی دارد باید ارزش نظری داشته باشد ولو به طور موقت . ممکن است یک امری ارزش عملی داشته باشد بدون اینکه‌ ارزش نظری داشته باشد . اما همان طور که عرض کردم - باز تکیه می‌کنم - اگر می‌گویم [ ممکن است ارزش نظری داشته باشد ، ] موقت است و اینها عاقبتهای خیلی بدی دارد ، مثل افرادی که می‌آیند خواب یا حدیث جعل‌ می‌کنند در جهت اصلاح مردم ، می‌گویند این خواب را ما می‌گوییم برای اینکه‌ مردم را بیشتر [ به صلاح ] سوق بدهیم . مثلا یک آدم رباخوار می‌میرد ، بعد شخصی با خود می‌گوید من اگر یک خوابی بیایم نقل کنم که او را در خواب‌ دیدم ، چنین بود ، چنین گفت و چنین پیغام داد ، جلوی مردم را از رباخواری می‌گیرم . می‌آید این حرف را می‌زند . یا مثل آن مردی که آنهمه‌ احادیث جعل کرد در ثواب سوره‌های قرآن که پیغمبر فرمود هر کس فلان سوره‌ را بخواند چه می‌شود ، همه را هم از ابی‌بن کعب نقل کرد . بعد به او گفتند کی و کجا ابی‌بن کعب به تو گفت ، چرا به کس دیگر نگفت ؟ گفت حقیقتش‌ این است که من مردم را دیدم که خیلی اشتغال پیدا کرده‌اند به شعر و . . . وقت خودشان را با این اباطیل می‌گذرانند . برای اینکه مردم را تشویق کرده‌ باشم که به جای این اباطیل قرآن بخوانند اینها را گفتم . اینها کار صحیحی نیست ، یعنی اگر کسی خیال کند از این راههای غلط و خطا به یک مقصد عالی می‌رسد ، درست نیست . اگر گفته‌اند " دروغ‌ مصلحت‌آمیز " یعنی دروغی که جلوی یک مفسده را بگیرد ، یعنی دو مساله‌ است : یک وقت کسی