فلسفه تاریخ 2
 
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص

فلسفه تاریخ 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٤

ثابت لایتغیر بودند و این سنت ثابت لایتغیر را چیزی به نام " عادالله‌ " می‌خواندند . مثلا می‌گفتند مانند این است که کسی بگوید همین قدر که زید یک یک تومانی درآورد پشت سرش نود و نه تای دیگر هم در می‌آورد . هیچ‌ پیوستگی معقول و منطقی میان خود این یک تومانی‌ها وجود ندارد ولی می‌دانیم‌ او یک خصلتی دارد ، یک عادتی دارد که اگر یک یک تومانی را به زمین زد قطعا نود و نه تای دیگر هم به زمین می‌زند . پس در عمل تفاوتی پیدا نمی‌شود . ولی تصور این ماتریالیستها از خدا چنین است ، یعنی آن عاملی که به طور گسسته در میان اشیا عمل می‌کند ، یعنی در جهان‌بینی آنها هیچ‌گونه پیوستگی‌ منطقی و ذاتی و معقول - که معقول به همان معنی منطقی بودن است - در میان‌ اشیا نیست و فقط یک پیوستگی ظاهری و خیلی اوقات هم تخلف پذیر [ وجود دارد ] و بلکه خود این جناب مارکس - که نشان می‌دهد معلوماتش در مسائل‌ الهی چقدر بوده است - در آن نامه‌ای که به پدرش نوشته است ، نوشته " من روز به روز اعتقادم را به خدا از دست می‌دهم برای این که روز به روز اعتقادم را به نامعقول بودن نظام اشیا از دست می‌دهم ، روز به روز بیشتر به رابطه منطقی میان حوادث پی‌می‌برم " . پس ایندو برای اینها اینچنین‌ مساوی بوده‌اند ، یعنی مساوی بوده است رابطه پیوستگی به قول خودشان معقول‌ و منطقی میان اشیا با نفی خدا از یک طرف ، و رابطه ناپیوستگی منطقی‌ میان اشیا با وجود خدا از طرف دیگر . پس وقتی که من به این پیوستگی‌ رسیدم قهرا آنچه را که مولود اعتقاد به آن ناپیوستگی بود از دست دادم . می‌گوید : " تمام شواهد وجود خدا دال بر عدم وجود خداست . شواهد واقعی‌ باید چنین بیان شوند(می‌گوید شواهد وجود خدا در این عبارت خلاصه می‌شود) : چون طبیعت تشکیلات درستی ندارد(در صورتی که همه می‌دانند چون تشکیلات‌ درستی دارد)پس خدا هست . چون دنیای نامعقولی وجود دارد پس خدا هست . به عبارت دیگر " ناعقلی " اساس وجود خداست . من که خلافش را کسب‌ کرده‌ام پس دیگر قضیه تمام شد . " . این تمام حرفهای اینهاست . اینجا هم عین همین مطلب است . می‌گوید وقتی که دیالکتیک یک رابطه منطقی میان‌ حوادث و پدیده‌ها و یک پیوستگی منطقی میان اشیا را ثابت می‌کند دیگر جایی برای فرض وجود خدا باقی نمی‌ماند . از چیزهای خیلی عجیب یکی همین‌ است ، که ما این را در اصول فلسفه نقل کرده‌ایم .