فلسفه تاریخ 2
 
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص

فلسفه تاریخ 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٤

فروش ، یعنی اسلام این کارها را برتر می‌داند از فروختن ، یعنی شرافت این‌ [ کار ] اجازه نمی‌دهد که فروخته بشود ، نه از باب اینکه قصد قربت برای‌ آن عمل‌کننده متنجز می‌شود یا نمی‌شود ، که نظیر این را ما در اعیان داریم ، مانند بیع مصحف . اگر فروختن قرآن اشکال دارد ، قرآن هم مثل همه کالاهای‌ دیگر زحمت برده است ، یک کسی زحمت کشیده قرآنی نوشته است ، چرا نتواند [ اجرت ] بگیرد ؟ نه ، از جنبه اینکه قرآن است ، نفس آن کالا یعنی آن موضوعی که می‌خواهد خرید و فروش بشود ، به واسطه اینکه آیات‌ قرآن است که در اینجا نوشته شده است ، بالاتر است از اینکه خرید و فروش بشود ، باید از غیر طریق خرید و فروش در اختیار مردم قرار بگیرد و لهذا هیچ وقت قدمای ما نمی‌گفتند قرآن خریدم ، می‌گفتند قرآن هدیه کردم ، یعنی اگر قرآن می‌گرفت و پول می‌داد ، نه به عنوان خرید و فروش بود ، او قرآن را هدیه می‌کرد ، این هم پولی به او هدیه می‌کرد . اشکال شرعی می‌کردند که قرآن خرید و فروش شود . همین طور اذان گفتن و حتی قضاوت . قاضی در مقابل قضاوت نمی‌تواند پول‌ بگیرد ، چون قضاوت ارزشش بالاتر از این است که من این قدر پول می‌گیرم‌ تا بگویم عدالت چنین حکم می‌کند ، حق چنین است . بیان حق و عدالت در مقابل پول ، پایین آوردن حد عدالت است و قهرا این مساله حتی در باب‌ تعلیم می‌آید ، در تعلیم دین که به طریق اولی می‌آید ، بلکه در مطلق‌ تعلیمات ، و لهذا در باب قضاوت می‌گویند قاضی حق ندارد در مقابل قضاوت‌ پول بگیرد ولی باید به طور گسترده از بیت‌المال تامین شود ، هر چه احتیاج‌ دارد بیت‌المال به او بدهد ، او را تامین کند ، ولی آنجا که قضاوت می‌کند مساله این نباشد که این قدر پول می‌گیرم تا بگویم حق با زید است یا عمرو . قهرا این مساله در تعلیم و تعلم هم هست . این یک باب بسیار وسیعی‌ است . یک وقتی من درس فقهی در مدرسه مروی می‌گفتم . این باب آنجا برایم فتح شد ، دیدم خیلی مساله جالب و عجیبی است . تمام کارهایی که‌ نفس کار شرافت ذاتی دارد یا کالای به دست آمده دارای نوعی شرافت است‌ که اسلام اجازه نمی‌دهد [ فروخته شود ، اجرت یا قیمت ] همه اینها باید از بودجه‌های عمومی و از بیت المال [ تامین شود . ] قهرا یکی از آنها مساله‌ وعظ است ، چون وعظ نوعی تعلیم دین است و اندرز دادن به دین است . اجرت گرفتن در قبال آن از نظر شرعی فوق‌العاده محل اشکال است ، یعنی وعظ یک عملی است مقدس و شریف ، آن شرافت و قداستش