فلسفه تاریخ 2
 
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص

فلسفه تاریخ 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٨

مال و ثروت و این جنبه‌ها همه را فدای عشق خودش می‌کند ، مثل پادشاه‌ انگلستان ، جرج ششم . ممکن است که عکس قضیه [ باشد . ] نمی‌توانیم تسلیم‌ نظریه فروید بشویم چون در خیلی انسانها ما عکسش را می‌بینیم . حق این‌ است که انسان محکوم سه غریزه است و هیچ یک از این سه غریزه تابع دیگری‌ نیست ، هر سه غریزه اصالت دارد : غریزه اقتصادی ، غریزه جنسی ، غریزه‌ برتری‌طلبی . آنهایی که به انسان خوشبین هستند و انسان را حیوان ناطق‌ می‌دانند(ناطق یعنی مدرک کلیات)و در واقع می‌گویند حیوان عاقل ، حیوان‌ دارای عقل و اراده ، آنها باز قدرت اصلی حاکم بر بشر را همان نفس ناطقه‌ او یعنی قدرت عقلانی او می‌دانند ، می‌گویند به دلیل اینکه انسان به نیروی‌ عقل خود می‌تواند بر همه اینها فائق بیاید و همه اینها را تحت کنترل دقیق‌ خود قرار بدهد ، و بلکه جوهر اصلی انسان همان قوه عاقله اوست و انسان‌ تعالی‌یافته انسانی است که این نیرو در او رشد کرده باشد به طوری که‌ نیروهای دیگر تحت هدایت و رهبری او باشند ، او باشد که حصه و سهم اینها را تعیین کند و بدون افراط و تفریط و از روی عدالت بدهد . شکم احتیاجی‌ دارد ، اوست که می‌تواند سهم او را به عدالت بدهد ، نه افراط کند نه‌ تفریط ، و نیز سایر غرایز . همچنین ممکن است کسی بگوید درست است که بالقوه همه دارای همه اینها هستند ولی در افرادی که فعلیت پیدا می‌کند همه یک جور فعلیت پیدا نمی‌کند . بعضی‌ها یک شاخه [ مثلا ] شاخه پول‌پرستی در آنها رشد می‌کند ، شاخه‌های دیگر ضعیف می‌ماند . در بعضی دیگر برتری طلبی رشد می‌کند ، باقی‌ ضعیف می‌ماند . در برخی عقل رشد می‌کند . البته اگر عقل رشد کند لازمه‌اش‌ این نیست که [ سایر قوا را ] ضعیف نگه دارد ، چون عقل خودش درک می‌کند ، باقی دیگر را در اطاعت خودش قرار می‌دهد ، که تنها عقل است که‌ می‌گویند اگر قوی باشد دیگر ظلم نمی‌کند ، به حقوق سایر قوا تجاوز نمی‌کند و حق آنها را به اندازه سهم خودشان می‌دهد . این در فرد انسان . بنابراین در فرد انسان هم عینا همین مساله مطرح است . این بحث ، خیلی بحث خوب و جالبی است ، این نظریه خاص جامعه‌شناسی که واقعا ما درباره جامعه چه‌ می‌گوییم . پس در اینجا نظریات مختلف است و تنها مارکسیستها هستند که به شدت‌ از تک‌حیاتی بودن جامعه دفاع می‌کنند و بعد هم آن حیات واقعی حاکم را که‌ باقی دیگر همه به منزله عرض و تابع و طفیل است اقتصاد می‌دانند ، یعنی‌ مکتبهای دیگر