اینجا کمی توضیح عرض کنم ، چون ریشه اساسی افکار مارکس در فلسفه هگل‌ است با یک اختلاف . بحثی اینجا پیش کشیده راجع به دوگرایی . فلسفه‌ دکارت معروف است به یک فلسفه ثنوی . ثنویتش هم از اینجا شروع می‌شود که قائل به دوگانگی روح و بدن است در این حد که بین اینها حتی هیچ‌گونه‌ سنخیتی هم قائل نیست . به‌علاوه او در باب معرفت و شناخت به اصطلاح " راسیونالیست " است یعنی اصالالعقلی است و معتقد است که حواس ابزار شناخت نیستند ، ابزار عملند نه ابزار شناخت . حواس به ما برای این‌ داده نشده که ما به این وسیله اشیا را بشناسیم ، ما با حس نمی‌توانیم‌ بشناسیم بلکه همین‌قدر می‌توانیم یک ارتباط عملی برقرار کنیم که استفاده‌ عملی از آنها کرده باشیم . البته این حرفش تقریبا یک حرف علمی بود که‌ بعد هم تایید شد و آن این است که جهان آن طوری که ما احساس می‌کنیم‌ نیست . مثلا ما رنگها را احساس می‌کنیم ، ولی رنگها در خارج وجود ندارد ، رنگها را حواس ما می‌سازد . یا صداها را می‌شنویم . صدا در واقع وجود ندارد ، آنچه که وجود دارد ارتعاش و حرکت است . و لهذا این نظریه را ارائه داد ، همین نظریه‌ای که بعدها هم دیگران گفتند . اگرچه نظریه‌اش‌ قابل ایراد بود ولی به هر حال گفت که ماده و حرکت را به من بدهید جهان‌ را می‌سازم ، یعنی جهان خارج ، این جهان عینی ، جهان طبیعت ، جز ماده و حرکت چیزی نیست . انسان هم روح است و همین ماده یعنی همین بدن و بنابراین آنچه که حواس ما از این‌همه شکلها ، رنگها و نقشها در عالم‌ می‌بیند همه ساخته ذهن ماست . قهرا این‌گونه طرز تفکر یک نوع دوگانگی‌ میان ذهن و خارج را به وجود می‌آورد : پس دنیای ذهن ما یک دنیاست ، دنیای بیرون دنیای دیگری است . دنیای ذهن ما دنیای رنگها ، شکلها ، آوازها ، بوهای خوش ، هزاران نقش و رنگ است ، دنیای بیرون دنیای‌ ماده‌ای است که در حال حرکت است ، چیز دیگری نیست . فرض کنید ما دریا را نگاه می‌کنیم ، از منظره دریا لذت می‌بریم ، از صفای دریا لذت می‌بریم‌ ، از رنگ دریا لذت می‌بریم . ولی اینها همه انعکاساتی است که در ذهن‌ ماست . در عالم عین نه صفایی هست ، نه رنگی هست ، هیچ یک وجود ندارد . پس فلسفه او یک فلسفه‌ای شد مبنی بر نوعی دوگانگی میان