ولی ایندو به یک جا می‌پیوندند ، چون گفتیم که [ مارکسیسم ] فلسفه‌ تغییر است برای شناخت ، برای ساختن . آن عملی که اول گفتیم این فلسفه‌ برای عمل است ، یعنی عمل پیشروی ، یعنی برای تکامل ، به یک معنا ساختن‌ . حال ، مارکسیسم که فلسفه‌ای است که برای عمل ساخته شده است آنهم عمل‌ اجتماعی ، می‌گوید این عمل اجتماعی را از راه تغییر دادن جامعه یعنی وارد مبارزه شدن [ باید انجام داد . ] باید وارد مبارزه و عمل شد تا در جریان‌ مبارزه به شناسایی موفق شد ، بعد از ورود در مبارزه و موفق شدن در شناسایی آن وقت است که موفق به عمل صحیح می‌شوید و می‌توانید کارهایتان‌ را در جامعه عمل کنید . آنگاه این که اینها می‌گویند فقط در جریان عمل‌ است که انسان می‌تواند مارکسیست باشد ، یعنی مارکسیسم را تنها با نظر نمی‌شود شناخت و باید وارد عمل شد و بعد ، از این . . .[١] اینها می‌گویند هر کسی یا مارکسیست است یا مارکسیسم را نمی‌داند ، بر این اساس‌ می‌خواهند بگویند که یک یک نفر مارکسیست آن کسی است که در عمل‌ مارکسیست است و اگر در عمل مارکسیست بود مارکسیسم را هم دیگر می‌داند و اگر کسی عملا مارکسیست نبود مارکسیسم را نمی‌داند ، که در این سخن البته‌ یک مغالطه خیلی روشنی هم هست و آن این است که ممکن است کسی بگوید که‌ باید در عمل وارد شد تا فهمید که مارکسیسم بی‌اساس است ، برای اینکه اگر ما این اصل را قبول کنیم ، همین اصلی که مارکس گفته است ، یعنی اگر اصل‌ پرکسیس را قبول کنیم ، این مربوط به مساله شناخت است ، یعنی باید وارد عمل شد تا شناخت . ولی این که " باید وارد عمل شد تا شناخت " دلیل‌ نمی‌شود که پس حتما هر کسی که وارد عمل شد شناسایی‌اش هم این می‌شود که‌ مارکسیسم درست است . ما هم می‌گوییم باید وارد عمل شد تا شناخت ، اما تا شناخت که چه ؟ خیلی اشخاص همین طور هم می‌گویند ، می‌گویند ما رفتیم‌ مدتی مارکسیست شدیم و شناختیم که مارکسیسم بی‌اساس است ، یعنی به حکم‌ همین پرکسیس آن را شناختیم ، در عمل شناختیم ، چون وارد عمل شدیم‌ شناختیم که بی‌اساس و بیهوده و پوچ است . پس به هر حال این یک مناقشه‌ است .
تا اینجا معنی اینکه مارکسیسم یک پرکسیس و یک فلسفه عمل است به دو

[١] [ چند ثانیه‌ای نوار افتادگی دارد . ]