فلسفه تاریخ 2
 
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص

فلسفه تاریخ 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٦

است بشود . مقصود این است که فلسفه‌ای است برای عمل ، یعنی دانش عمل‌ است . به نظر من این کتاب اینجا قضایا را خیلی به اجمال گذرانده - و نمی‌دانم به مترجم مربوط است یا به اصل - ولی ما حالا قسمتهای مختلفی که‌ از دقایق و رقایق این جمله‌ها استنباط می‌شود ، همه را بیان می‌کنیم .

معنی اول برای اینکه مارکسیسم فلسفه عمل است

[ فلسفه مارکس ] یکی به این معنا فلسفه عمل است که فلسفه‌ای است که‌ برای عمل تنظیم و تدوین شده ، فلسفه عملی است و مقصود از این عمل همان‌ عمل انقلابی و عمل مبارزه است . این فلسفه دانش مبارزه و دانش عمل است‌ . از نظر مارکسیستها انسان با داشتن این دانش می‌تواند عمل مبارزه را انجام بدهد ، همین طور که اکثر علوم فنی علوم عملی هستند . مثلا علم‌ مکانیک علم عمل است ، راه و ساختمان علم عمل است ، یعنی کسی که رشته‌ راه و ساختمان را می‌خواند برای این است که راه عمل را به دست بیاورد ، یعنی با داشتن این دانش می‌تواند آن عمل خاص راهسازی و ساختمان‌سازی را انجام بدهد [ و بدون آن نمی‌تواند ، ] [١]به این معنا که آنچه انجام می‌دهد در حد بسیطترین شکلهاست ، مثل آن کاری که یک انسان اولیه می‌کند ، می‌تواند ساختمانی بسازد در حد یک آغل مرغ ، بی‌حساب و بی‌نظم و بی‌قاعده .
ولی کسی که این علم و این فن را خوانده است تمام قوانین و قواعد و ضوابط آن را می‌داند و خوب عمل می‌کند . عمل اجتماعی از نظر اینها در مبارزه‌ خلاصه می‌شود ، چون در جامعه همیشه میان تزها و آنتی‌تزها مبارزه است و حالت تز بودن همان حالت انحطاطی و محافظه‌کارانه است و آنتی‌تز بودن‌ حالت مبارزه و انقلابی است ، و همیشه تز بودن همان است که تقبیح می‌شود ، چون ضد تکامل است ، و آنتی‌تز بودن همان است که به سوی تکامل می‌کشاند . اینها این دانش یعنی مارکسیسم را دانش عمل می‌خوانند به معنای اینکه‌ دانش این گونه عمل است ، دانش عمل اجتماعی است ، همین طور که خیلی از دانشهای دیگر دانشهای عملی هستند با همان مثالی که عرض کردم ، و لهذا می‌بینید این کسانی که گرایش به مارکسیسم دارند می‌گویند انسان فقط با دانستن اصول مارکسیسم می‌تواند وارد


[١] [ چند ثانیه‌ای نوار افتادگی دارد . ] !