فلسفه تاریخ 2
 
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص

فلسفه تاریخ 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٢

دارد نیرویی اعمال می‌کند . نیروی جاذبه که ماده نیست . در شیمی وقتی که‌ دو جسمی را که با یکدیگر میل ترکیبی دارند کنار یکدیگر قرار دادیم به قول‌ آن آقا التقا ساکنین نمی‌شود(گفته بود اگر پیرمرد هشتاد ساله و پیرزن‌ هشتاد ساله با هم ازدواج کنند نتیجه‌اش التقا ساکنین است ! )یعنی بیکار نمی‌نشینند ، این روی آن اثر می‌گذارد ، آن روی این اثر می‌گذارد . پس‌ نیرویی در درون این هست که آن را تحت تاثیر خودش قرار می‌دهد و به عکس‌ . بعد شی ثالث به وجود می‌آید . حال آن شی ثالث را بگویید مولود نیروی‌ خود اینهاست ، که البته این قابل توجیه نیست . حال ، علی‌الفرض می‌گوییم‌ . تازه شی ثالث که به وجود می‌آید با نیروی جدید به وجود می‌آید ، چون شی‌ ثالث خصلتهایی نشان می‌دهد که دو شی اول آن خصلتها را نداشتند ، یعنی این‌ ماده‌ای که شکل جدید پیدا کرده با نیروی جدید آمده است . در همه مرکبات‌ عالم ، ما با نیروی جدید مواجه می‌شویم ، یعنی الان ما نمی‌توانیم بگوییم‌ تمام نیروهای شیمیایی عالم عین همان نیروهای عناصر اولیه است . اینها یک نیروی جدید است . بعد می‌رویم در دنیای زیستی ، نیروها شکل دیگری پیدا می‌کنند ، چون‌ عملکرد دیگری پیدا می‌کنند ، عملکردهایی که با نیروهای فیزیکی و شیمیایی‌ به هیچ شکل قابل توجیه نیست . در آنجا نیرو - که آنجا اسمش " حیات) ] است - اصلا سوار بر ماده می‌شود به طوری که ماده را بیش از پیش تحت‌ تاثیر خودش قرار می‌دهد ، ماده را می‌سازد آنچنان که با هدفهایش جور دربیاید ، ماده را تجزیه می‌کند ، ماده را شکل می‌دهد ، اندام به آن می‌دهد ، نقش به آن می‌دهد ، زیبایی به آن می‌دهد ، دستگاه به آن می‌دهد ، هزار کار می‌کند که اینها اصلا قبلا وجود نداشتند . این بحث ماده و نیروست . بحث را به این صورت که ما طرح کنیم‌ مارکسیسم باید جواب بدهد . [ نویسنده ] می‌گوید [ مارکسیسم ] این را طرح‌ نکرده و از طرح کردن چنین مساله‌ای خودداری کرده است که بسیار خوب ، شما می‌گویید ضدی ضد خودش را به وجود می‌آورد ، یا می‌گویید ضدی از ضد خودش‌ نتیجه می‌شود(این را من اضافه می‌کنم : )شما که هگل نیستید که بگویید این‌ نتیجه شدن همان است که در ذهن صورت می‌گیرد و آنچه در ذهن صورت می‌گیرد همان است که در خارج صورت می‌گیرد ، شما ذهن را تابعی از عالم عین‌ می‌دانید . " نتیجه می‌شود " یعنی معلول اوست ، یعنی ضد قبلی مانند یک‌ قوه در این اثر گذاشته است . قوه را شما چه