علل گرایش به مادیگری - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٨
تلقی شده است - سؤالی است بی معنی . علت نخستین ، موجودیتش عین حقیقت و عین ذاتش است و هم علت نخستین بودنش عین ذاتش است و در هر دو حیثیت ، بی نیاز از علت است . این پرسش درست مثل این است که بگوییم چرا عدد یک عدد یک شد و عدد دو نشد و چرا عدد دو عدد دو شد و عدد یک نشد و در جای عدد یک ننشست ؟ ما در کتاب عدل الهی درباره اینکه مرتبه هر موجودی عین ذات آن موجود است بحث بیشتری کردهایم و در اینجا تکرار نمی کنیم . در پایان این قسمت از بحث ، مناسب است سخنی از برتراند راسل فیلسوف معاصر درباره علت نخستین نقل کنیم و تصور فیلسوفانه ( ! ) او را نیز درباره این مسأله غامض به دست آوریم . راسل کتاب کوچکی دارد به نام چرا مسیحی نیستم ؟ در آن کتاب تنها مسیحیت را انتقاد نمی کند ، بلکه اساسا اندیشههای مذهبی را عموما و اندیشه خدا را خصوصا که برخی غیر مذهبیها نیز قبول دارند مورد ایراد و انتقاد قرار میدهد . وی در آن کتاب از جمله مطالبی که ایراد میگیرد " برهان علت نخستین " است . برای اینکه بدانیم آقای راسل این فیلسوف بزرگ غرب که نامش همه جا را گرفته این مسائل را به چه شکلی در ذهن خود تصویر میکرده است ، عبارت او را نقل میکنیم . میگوید : " اساس این برهان عبارت از این است که تمام آنچه را ما در این جهان میبینیم دارای علتی است و اگر زنجیر علتها را دنبال کنیم سرانجام به نخستین علت میرسیم و این نخستین علت را علة العلل یا خدا مینامیم " . راسل آنگاه این برهان را اینچنین انتقاد میکند :