علل گرایش به مادیگری - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٧

شرافت و شهامت و شجاعت روح در همه کس رشد نمی کند . عزت و آزادگی و عدالتخواهی و خیرخواه بشر بودن در همه کس رشد ندارد . در انسان شهوتران‌ و عیاش ، اینها رو به زبونی و فرسودگی می‌روند ، در انسان از خود گذشته و از تن رهیده رشد می‌کنند ، و لذا در آنجا که انسان به شهوت و عیش و نوش‌ گراییده است ، همه سجایای انسانی مرده است و انسان در لجن سیئات اخلاقی‌ فرو رفته است و بدان سبب جامعه و انسانها در راه سقوط می‌افتند . یک‌ نمونه تاریخی این مطلب ، داستان سقوط اسپانیای اسلامی است . کلیسا هر چه‌ خواست آن را از چنگال مسلمانان به در آورد ، نتوانست تا نقشه‌ای ماهرانه‌ کشید و تعالی روح را از آنان گرفت ، آنان را به باده گساری و عیاشی‌ عادت داد و غیرت و شرفشان را برد و به دنبال آن سیادت و استقلالشان و سپس دین و اعتقاداتشان همه را نابود ساخت .
اولیای حق حتی از بسیاری از لذات مباح چشم می‌پوشیدند و از گرفتاری در لذات حلال نیز پرهیز داشتند ، زیرا می‌دانستند آنجا که انسان پای بند لذت‌ شد تعالی روح از او گرفته می‌شود چه رسد به آنجا که پای بند گناه باشد .
در آثار اسلامی ما این مطلب به این صورت طرح شده که گناه ، سیاه دلی‌ می‌آورد و سیاه دلی ، بی ایمانی . به عبارت دیگر سیه کاری ، سیه دلی‌