علل گرایش به مادیگری - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٣
فیلسوف قرن بیستم . هدف اصلی ما از نقل کلمات بالا این بخش است . ایشان در حال حاضر که فیزیک جدید ، نظریه تحلیل و کاهش تدریجی جهان را تأیید میکند ، ترجیح میدهند که بپذیرند جهان در زمانی متناهی ولی نامعلوم آغاز یافته است ، ولی اکنون که اجبارا باید پذیرفت جهان در زمانی متناهی آغاز یافته است در اینجا دو فرضیه وجود دارد : یکی اینکه جهان در لحظه آغاز به دست خالقی آفریده شده باشد ، دیگر اینکه در آن لحظه خودبخود و بدون دخالت هیچ عاملی ، هستی جهان آغاز شده باشد . ایشان مدعی هستند از نظر قوانین علی هیچ ترجیحی میان این دو فرضیه نیست ، هر دو فرضیه قوانین علی را یکسان نقض میکند . همان طور که پیدایش خودبخود جهان برخلاف قوانین علی است ، پیدایش جهان وسیله یک نیروی آفریننده نیز برخلاف قوانین علی است ، زیرا قوانین علی که ما قادر به مشاهده آن هستیم استنتاجهایی را از راه علیت مجاز میشمارد که از قوانین علی آغاز شده باشد ، یعنی علیت و معلولیتی را به رسمیت میشناسد که خود علت نیز به نوبه خود معلول علتی دیگر باشد ، اما اگر علیت و معلولیتی فرض شود که علت به نوبه خود معلول نباشد ، برخلاف اصل علیت است که در حوزه علم معتبر به شمار میرود . اگر علیت و معلولیتی فرض شود که علت به نوبه خود معلول علتی دیگر نباشد ، مستلزم این است که خلقت از عدم صورت گرفته باشد و خلقت از عدم چیزی است که به تجربه ممتنع است . اولا آقای راسل میپندارد قانون علیت از نوع مشهودات و محسوسات است ، توجه نکرده و یا نخواسته است توجه کند که علیت و معلولیت محسوس نیست . آنچه محسوس است توالی و تعاقب و حوادث است نه علیت و معلولیت آنها و نه قوانین کلی علی و