علل گرایش به مادیگری
 
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص

علل گرایش به مادیگری - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٣

ممتنع الوجود بالغیر می‌گردد . فلاسفه نام این خع را " امکان ذاتی " می‌گذارند و می‌گویند ملاک‌ نیازمندی اشیاء به علت ، امکان ذاتی است ، همچنانکه نام آن " مع " وجودی را " وجوب ذاتی " می‌نهند . در حقیقت ، از نظر فلاسفه آن نقص ذاتی که موجودات را نیازمند و ناقص‌ و وابسته به غیر می‌کند ، همان خع ذاتی است و آن کمال ذاتی که منشأ کمال‌ موجودات است و آنها را از وابستگی به غیر بی نیاز می‌سازد ، " مع " ذاتی یعنی عینیت ذات و وجود است . از نظر این فلاسفه نظر به اینکه ریشه و ملاک نیازمندی ، خع ذاتی است نه‌ سابقه نیستی ، فرضا موجودی در عالم وجود داشته باشد که همیشه بوده و هیچ‌ گاه نبوده که نبوده است و به هیچ وجه سابقه نیستی ندارد اما ممکن الوجود است ، یعنی ماهیتش عین هستی نیست و در مرتبه ذات خود خع هستی دارد ، چنین موجودی معلول و مخلوق و وابسته به غیر است هر چند ازلی و ابدی باشد . به عقیده حکما چنین موجوداتی وجود دارند و آنها را " عقول قاهره " می‌نامند .

ج . نظریه خاص صدرالمتألهین و پیروان مکتبش :

صدرالمتألهین قبول کرد که هر حادثی نیازمند به غیر است و هم قبول کرد که هر ممکن الوجودی نیازمند به علت است ، ایرادهای فلاسفه را بر متکلمین‌ وارد دانست و نظر فلاسفه را درباره اینکه هیچ مانعی ندارد که موجودی ، قدیم زمانی و دائم الوجود و ازلی و ابدی باشد و در عین حال وجودش وابسته‌ و مخلوق و معلول باشد ، پذیرفت ، همچنانکه نظر فلاسفه را درباره اینکه‌ ملاک نیازمندیها و وابستگیها را در درون اشیاء باید جستجو کرد نه در عدم‌ پیشین ، صحیح دانست ، ولی ثابت